Mantra 1
Sukta 103
Sanskrit (Devanagari)
शत्रुनाशनम्। संदानं वो बृहस्पतिः संदानं सविता करत्। संदानं मित्रो अर्यमा संदानं भगो अश्विना
IAST Transliteration
saṃdā́naṃ vo bृहáspátiḥ saṃdā́naṃ savitā́ karat | saṃdā́naṃ mitró aryamā́ saṃdā́naṃ bhágo aśvínā ||
English Translation (Griffith/Whitney)
A fastening for you let Bṛhaspati provide; a fastening let Savitar make. A fastening—Mitra and Aryaman; a fastening—Bhaga and the Aśvins twain.
Word by Word
शत्रुनाशनम्enemy-destruction; a destroyer of enemies
शत्रुनाशनम्:
कर्म (उद्देश्य/फल-रूपेण) अथवा विधेय-नाम
TypeNoun (compound)
Rootशत्रु-नाशन (प्रातिपदिक; नाशन < √नश्/नाश् ‘नाशयति’)
संदानम्joining; binding; union; reconciliation
संदानम्:
कर्म (यत् क्रियते) / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootसंदान (प्रातिपदिक; सम्+√धा ‘स्थापने/धारणे’ → संधान/संदान ‘बंधन/संयोग/समाधान’)
वःof you; your
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘your’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun (deity)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
संदानम्joining; binding; union
संदानम्:
कर्म / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootसंदान (प्रातिपदिक)
सविताSavitar
सविता:
कर्तृ
TypeNoun (deity)
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
करत्made; did; effected
करत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
संदानम्joining; binding; union
संदानम्:
कर्म / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootसंदान (प्रातिपदिक)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun (deity)
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
अर्यमाAryaman
अर्यमा:
कर्तृ
TypeNoun (deity)
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक)
संदानम्joining; binding; union
संदानम्:
कर्म / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootसंदान (प्रातिपदिक)
भगःBhaga
भगः:
कर्तृ
TypeNoun (deity)
Rootभग (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe Aśvins (the twin gods)
अश्विना:
कर्तृ (द्विवचन-कर्तारौ) / सम्भाव्य-सम्बोधन
TypeNoun (deity, dual)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
Attribution
Rishi: Atharvanic seer-tradition
Devata: Bṛhaspati, Savitar, Mitra, Aryaman, Bhaga, the Aśvins (collective guarantors of binding/protection)
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From petition to assurance: multiple divine guarantors accumulate into calm security.","listener_experience":"Settled, protected, ‘held together’.","intensity":5}