Mantra 1
Sukta 39
Sanskrit (Devanagari)
इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः । अस्माकमस्तु केवलः
IAST Transliteration
índraṃ vo viśvátas pári havāmahe ján ebhyaḥ | asmā́kam astu kévalaḥ
English Translation (Griffith/Whitney)
Indra, for you, from every side we call, away from other peoples: let him be ours—ours only.
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as the one invoked)
इन्द्रम्:
कर्म (हवामहे इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वःof you; your
वः:
सम्बन्ध (सम्बोधन/सम्बन्धः—‘of you/for you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वतःfrom all sides; everywhere
विश्वतः:
अधिकरण (व्याप्त्यधिकरणम्—‘from all sides’)
TypeIndeclinable
Rootविश्वतः (अव्यय; ‘everywhere/from all sides’)
परिaround; all around
परि:
अधिकरण (परितः-पर्यायः; क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
हवामहेwe invoke; we call upon
हवामहे:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/आह्वयति) — आत्मनेपद
जनेभ्यःfrom (other) people; from men
जनेभ्यः:
अपादान (वियोग/पृथक्करण—‘from people’)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अस्माकम्of us; our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (possessive—‘of us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him/it) be
अस्तु:
क्रिया (विध्यर्थः—‘let there be’)
TypeVerb
Root√अस् (भवति)
केवलःexclusive; belonging solely (to us)
केवलः:
कर्तृ-समानााधिकरण/विशेषण (इन्द्रस्य विधेयविशेषणम्)
TypeAdjective (used predicatively)
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Ṛgvedic provenance; not determinable from excerpt alone.
Devata: Indra
Chandas: Likely Anuṣṭubh/Triṣṭubh-type depending on full stanza; excerpt insufficient for certainty.
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"Calling → excluding → sealing possession.","listener_experience":"Confidence, territorial clarity, competitive heat.","intensity":7}