Mantra 9

Sukta 34

Sanskrit (Devanagari)

उग्र इत् ते वनस्पत इन्द्र ओज्मानमादधौ । अमीवाः सर्वाश्चातयं जहि रक्षांस्योषधे

IAST Transliteration

ugrá ít te vanaspate índra ójmānam ā́ dadhau | amī́vāḥ sárvāś cā́tayaṃ jahí rákṣāṃsy oṣadhe

English Translation (Griffith/Whitney)

Fierce verily art thou, O Lord of the Wood: Indra hath set within thee strength. Smite thou away all maladies, and the wasting fiend; slay, O Herb, the Rākṣasas.

Word by Word

• उग्रः: fierce, mighty
• उग्रः: विशेषण (सम्बन्धः कर्तृपदेन ‘इन्द्रः’)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: निपात (एव/खलु—बलार्थे)
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध (अधिकार/स्वामित्व—‘ते वनस्पते’)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वनस्पते: O lord of the forest (tree/plant)
• वनस्पते: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वनस्पति (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ओज्मानम्: strength, vigor
• ओज्मानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ओज्मन् (प्रातिपदिक)

• आदधौ: has placed, has bestowed
• आदधौ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) + आ (उपसर्ग)

• अमीवाः: diseases, ailments
• अमीवाः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमीवा (प्रातिपदिक)

• सर्वाः: all
• सर्वाः: विशेषण (कर्मपदस्य)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• आतयम्: the attacker; the afflicter (harm-doer)
• आतयम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: आतय (प्रातिपदिक)

• जहि: strike down, slay
• जहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• रक्षांसि: demons, harmful spirits
• रक्षांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)

• ओषधे: O herb, O medicinal plant
• ओषधे: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Jāṅgiḍa-cycle; specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī)

Devata: Oṣadhi/Vanaspati empowered by Indra; Indra as the installing power

Chandas: Anuṣṭubh (predominant in late AV healing charms; metrical exactness may be mixed)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From recognizing fierceness to unleashing it against sickness and rākṣasas.","listener_experience":"Energized, protected, emboldened.","intensity":7}