Mantra 67
Sukta 3
Sanskrit (Devanagari)
इन्द्र क्रतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा । शिक्षा णो अस्मिन् पुरुहूत यामनि जीवा ज्योतिरशीमहि
IAST Transliteration
índra krátuṁ no ā́ bhara pitā́ putrébhyo yáthā | śíkṣā no asmín puruhūta yā́mani jīvā́ jyótiḥ aśīmahi
English Translation (Griffith/Whitney)
Indra, bring us hither strength of purpose, as a father unto sons. In this our way, O much-invoked, instruct us: living, may we attain the Light.
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
क्रतुम्resolve; will; power of intention
क्रतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/स्वाम्य-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आhither; towards (as preverb)
आ:
क्रियाविशेषण (दिशा/सम्प्राप्ति)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring!
भर:
क्रिया
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
पिताa father
पिता:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
पुत्रेभ्यःto (his) sons
पुत्रेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
यथाas; just as
यथा:
क्रियाविशेषण (उपमा/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
शिक्षाteach!; instruct!
शिक्षा:
क्रिया
TypeVerb
Rootशिक्ष् (धातु)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुरुहूतO much-invoked one (Indra)
पुरुहूत:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun (epithet)/Adjective
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)
यामनिin the course; on the path; in this proceeding
यामनि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयामन् (प्रातिपदिक)
जीवाःalive; living (ones)
जीवाः:
कर्तृ (आशीर्वाद-वाक्ये)
TypeAdjective (used substantively)
Rootजीव (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
अशीमहिmay we attain; may we reach
अशीमहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअश् (धातु; ‘अश्नुते’ = प्राप्तौ)
Attribution
Rishi: Ātharvaṇa funerary tradition (collective).
Devata: Indra.
Chandas: Anuṣṭubh.
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From vulnerability to instructed courage; culminates in luminous calm.","listener_experience":"A firm hand on the shoulder; renewed purpose and uplift.","intensity":6}