Mantra 78

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

२३। २० जितमस्माकमुद्भिन्नमस्माकमृतमस्माकं तेजोऽस्माकं ब्रह्मास्माकं स्वऽरस्माकं यज्ञो३ऽस्माकं पशवोऽस्माकं प्रजा अस्माकं वीरा अस्माकम्

IAST Transliteration

jitám asmā́kam údbhinnam asmā́kam r̥tám asmā́kaṁ téjo ’smā́kaṁ bráhma asmā́kaṁ svàr asmā́kaṁ yajñó ’smā́kaṁ paśávo ’smā́kaṁ prajā́ asmā́kaṁ vīrā́ asmā́kam

English Translation (Griffith/Whitney)

Won is it for us; for us it hath burst forth: for us is Order; ours the splendour; ours the sacred spell; ours the heavenly light; ours the sacrifice; ours are the cattle; ours the offspring; ours the heroes.

Word by Word

• जितम्: won; victory (that which is won)
• जितम्: Karma (predicate-nominative/accusative sense: ‘won’ as an item possessed)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: जि (√जि) / प्रातिपदिक: जित

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध (genitive of possession)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• उद्भिन्नम्: split open; broken; overcome
• उद्भिन्नम्: Karma (item possessed; ‘broken open/overcome’)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: उद्-√भिद् / प्रातिपदिक: उद्भिन्न

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ऋतम्: ṛta; truth; cosmic order
• ऋतम्: Karma (item possessed)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• तेजः: splendour; brilliance; power
• तेजः: Kartā (as subject in an implied ‘is/shall be’ sense: ‘splendour is ours’)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ब्रह्म: sacred power; prayer; brahman
• ब्रह्म: Kartā (implied ‘is ours’)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• स्वः: heaven; the celestial world
• स्वः: Kartā (implied ‘is ours’)
• Type: Noun (Vedic ‘svaḥ’ = heaven)
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक/अव्यय-स्वरूप)

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• यज्ञः: sacrifice; ritual
• यज्ञः: Kartā (implied ‘is ours’)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• पशवः: cattle; livestock
• पशवः: Kartā (implied ‘are ours’)
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• प्रजाः: offspring; progeny; people
• प्रजाः: Kartā (implied ‘are ours’)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• वीराः: heroes; brave men; warriors
• वीराः: Kartā (implied ‘are ours’)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angiras attribution (varies by anukramaṇī)

Devata: Jaya/Śrī-like prosperity complex (abstract), anchored in Brahman and R̥ta

Chandas: Enumerative litany

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From victory declared to a widening horizon of possessions—cosmic, ritual, social.","listener_experience":"Energizing, rallying; sense of standing in a victorious circle.","intensity":6}