Mantra 7

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

या ओषधयो या नद्यो३ यानि क्षेत्राणि या वना । तास्त्वा वधु प्रजावतीं पत्ये रक्षन्तु रक्षसः

IAST Transliteration

yā́ oṣádhayo yā́ nádyo yā́ni kṣétrāṇi yā́ vánā | tā́s tvā vádhu prajā́vatīṃ pátye rakṣantu rákṣasaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

What herbs there be, what rivers, what fields, what forests—let them, O bride, protect thee, rich in offspring, for thy husband, from the Rakṣas-fiends.

Word by Word

• याः: which (fem. pl.)
• याः: कर्तृ (रक्षन्तु इत्यस्य) / सम्बन्ध-निर्देशक (याः…ताः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ओषधयः: herbs, medicinal plants
• ओषधयः: कर्तृ (रक्षन्तु) (याः ओषधयः)
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• याः: which
• याः: कर्तृ (रक्षन्तु) / सम्बन्ध-निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नद्यः: rivers
• नद्यः: कर्तृ (रक्षन्तु) (याः नद्यः)
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)

• यानि: which (neut. pl.)
• यानि: कर्तृ (रक्षन्तु) / सम्बन्ध-निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्षेत्राणि: fields, cultivated lands
• क्षेत्राणि: कर्तृ (रक्षन्तु) (यानि क्षेत्राणि)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)

• याः: which
• याः: कर्तृ (रक्षन्तु) / सम्बन्ध-निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वनानि: forests, woods
• वनानि: कर्तृ (रक्षन्तु) (याः/यानि वनानि)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• ताः: those (fem. pl.)
• ताः: कर्तृ (रक्षन्तु) — पूर्वोक्त-समूहस्य निर्देशः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म (रक्षन्तु) — ‘you’ as the protected one
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वधु: O bride
• वधु: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: वधू (प्रातिपदिक)

• प्रजावतीम्: endowed with progeny
• प्रजावतीम्: कर्म (रक्षन्तु) — ‘you, (as) endowed with offspring’
• Type: Adjective
• Root: प्रजावत् (विशेषण-प्रातिपदिक)

• पत्ये: for the husband
• पत्ये: सम्प्रदान (रक्षन्तु) — ‘for (your) husband’
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• रक्षन्तु: may (they) protect
• रक्षन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रक्ष् (पालने)

• रक्षसः: from the demon(s), from evil spirits
• रक्षसः: अपादान (रक्षन्तु) — ‘from the demon(s)’
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Marriage-protection hymn tradition; r̥ṣi attribution varies

Devata: Oṣadhis (personified), Rivers, and protective powers of landscape; anti-Rakṣas orientation

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"Wide invocation of nature → protective sealing against fearsome Rakṣas.","listener_experience":"Reassurance through a sense of being surrounded by allies; fear is acknowledged and bounded.","intensity":6}