Mantra 38

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

वेदाहं सूत्रं विततं यस्मिन्नोताः प्रजा इमाः । सूत्रं सूत्रस्याहं वेदाथो यद् ब्राह्मणं महत्

IAST Transliteration

védāháṃ sū́traṃ vitátaṃ yásminn ótāḥ prajā́ imā́ḥ | sū́traṃ sū́trasyāháṃ védā́tho yád brā́hmaṇaṃ mahát ||

English Translation (Griffith/Whitney)

I know the thread outstretched, wherein these creatures are inwoven. The thread, and the thread’s own secret, I know; yea, that which is the mighty Brahman.

Word by Word

• वेद: I know
• वेद: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ ज्ञाने)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूत्रम्: the thread / cord
• सूत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूत्र (प्रातिपदिक)

• विततम्: stretched out, extended
• विततम्: (विशेषणम्—कर्म)
• Type: Adjective (PPP)
• Root: वि-√तन् (तनुँ विस्तारे) → वितत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• यस्मिन्: in which
• यस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ओताः: woven in, interwoven
• ओताः: (विशेष्य—प्रजा)
• Type: Adjective (PPP)
• Root: आ-√वे/√वा (वेञ् तन्तुसन्ताने/वायौ) → ओत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• प्रजाः: creatures, offspring
• प्रजाः: कर्तृ (अस्ति-लुप्त/भाववाक्ये) / अधिकरणे स्थिताः
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• इमाः: these
• इमाः: (विशेषणम्—प्रजाः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूत्रम्: the thread
• सूत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूत्र (प्रातिपदिक)

• सूत्रस्य: of the thread
• सूत्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सूत्र (प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वेद: know
• वेद: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ ज्ञाने)

• अथो: and also / moreover
• अथो: (समुच्चय/अनन्तर्य-निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय) + उ (निपात)

• यत्: that which
• यत्: (सम्बन्ध/उद्देश्य-निर्देशः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्राह्मणम्: the Brahman / sacred formulation
• ब्राह्मणम्: कर्म (वेद) / विधेय-नाम
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)

• महत्: great
• महत्: (विशेषणम्—ब्राह्मणम्)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Traditionally associated with speculative Atharvanic seers (exact assignment varies by anukramaṇī traditions for AVŚ 10.8)

Devata: Brahman / Sūtra (cosmic principle); implicitly Prajāpati-order

Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV; this verse is in anuṣṭubh-like cadence)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Wonder at hidden structure → calm confidence through knowledge.","listener_experience":"A tightening of focus and a sense of ‘being held together’ by meaning.","intensity":5}