Verse 5
Sarvasara
अन्नकार्याणां कोशानां समूहोऽन्नमयः कोश उच्यते। प्राणादिचतुर्दशवायुभेदा अन्नमयकोशे यदा वर्तन्ते तदा प्राणमयः कोश इत्युच्यते। एतत्कोशद्वयसंसक्तं मन आदिचतुर्दशकरणैरात्मा शब्दादिविषयसङ्कल्पादीन् धर्मान् यदा करोति तदा मनोमयः कोश इत्युच्यते। एतत्कोशत्रयसंसक्तं तद्गतविशेषज्ञो यदा भासते तदा विज्ञानमयः कोश इत्युच्यते। एतत्कोशचतुष्टयं संसक्तं स्वकारणाज्ञाने वटकणिकायामिव वृक्षो यदा वर्तते तदानन्दमयः कोश इत्युच्यते॥५॥
अन्न-कार्याणाम् । कोशानाम् । समूहः । अन्न-मयः । कोशः । उच्यते । प्राण-आदि-चतुर्दश-वायु-भेदाः । अन्न-मय-कोशे । यदा । वर्तन्ते । तदा । प्राण-मयः । कोशः । इति । उच्यते । एतत्-कोश-द्वय-संसक्तम् । मनः । आदि-चतुर्दश-करणैः । आत्मा । शब्द-आदि-विषय-सङ्कल्प-आदीन् । धर्मान् । यदा । करोति । तदा । मनो-मयः । कोशः । इति । उच्यते । एतत्-कोश-त्रय-संसक्तम् । तत्-गत-विशेष-ज्ञः । यदा । भासते । तदा । विज्ञान-मयः । कोशः । इति । उच्यते । एतत्-कोश-चतुष्टयम् । संसक्तम् । स्व-कारण-अज्ञाने । वट-कणिकायाम् । इव । वृक्षः । यदा । वर्तते । तदा । आनन्द-मयः । कोशः । इति । उच्यते ॥५॥
anna-kāryāṇāṃ kośānāṃ samūho 'nnamayaḥ kośa ucyate | prāṇādi-caturdaśa-vāyu-bhedā annamaya-kośe yadā vartante tadā prāṇamayaḥ kośa ity ucyate | etat-kośa-dvaya-saṃsaktaṃ mana ādi-caturdaśa-karaṇair ātmā śabdādi-viṣaya-saṅkalpādīn dharmān yadā karoti tadā manomayaḥ kośa ity ucyate | etat-kośa-traya-saṃsaktaṃ tad-gata-viśeṣa-jño yadā bhāsate tadā vijñānamayaḥ kośa ity ucyate | etat-kośa-catuṣṭayaṃ saṃsaktaṃ sva-kāraṇa-ajñāne vaṭa-kaṇikāyām iva vṛkṣo yadā vartate tadā ānandamayaḥ kośa ity ucyate ||5||
Himpunan selubung-selubung yang merupakan hasil dari makanan disebut selubung-terbuat-dari-makanan (annamaya kośa). Ketika empat belas pembagian prāṇa-vāyu, mulai dari prāṇa, bekerja di dalam annamaya kośa, itu disebut selubung-terbuat-dari-prāṇa (prāṇamaya kośa). Ketika Sang Diri, berhubungan dengan dua selubung ini, melalui manas dan empat belas alat lainnya menjalankan fungsi seperti saṅkalpa (kehendak/niat) terhadap objek seperti bunyi, maka itu disebut selubung-terbuat-dari-pikiran (manomaya kośa). Ketika, berhubungan dengan tiga selubung ini, sang pengenal perincian yang ada di dalamnya tampak bersinar, maka itu disebut selubung-terbuat-dari-pengetahuan (vijñānamaya kośa). Ketika, berhubungan dengan empat selubung ini, ia berdiam dalam ketidaktahuan akan sebabnya sendiri—seperti pohon yang tersimpan dalam biji beringin—maka itu disebut selubung-terbuat-dari-kebahagiaan (ānandamaya kośa).
The aggregate of the sheaths that are products of food is called the food-made sheath (annamaya kośa). When the fourteen divisions of vital airs beginning with prāṇa operate within the food-made sheath, it is called the vital-made sheath (prāṇamaya kośa). When the Self, conjoined with these two sheaths, by means of the mind and the other fourteen instruments, performs functions such as volition regarding objects like sound, then it is called the mind-made sheath (manomaya kośa). When, conjoined with these three sheaths, the knower of particularities present therein shines forth, then it is called the knowledge-made sheath (vijñānamaya kośa). When, conjoined with these four sheaths, it abides in ignorance of its own cause—like a tree (present) in a banyan seed—then it is called the bliss-made sheath (ānandamaya kośa).