Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

वनपालेन सहितो मृगयूथं ददर्श सः । सा मृगी मृगमध्यस्था नारीदेहा मुखे मृगी । मृगवच्चेष्टते बाला धावते च मृगैः सह

vanapālena sahito mṛgayūthaṃ dadarśa saḥ | sā mṛgī mṛgamadhyasthā nārīdehā mukhe mṛgī | mṛgavacceṣṭate bālā dhāvate ca mṛgaiḥ saha

Bersama penjaga rimba, ia melihat kawanan rusa. Di tengahnya ada seekor rusa betina—bertubuh manusia, namun berwajah rusa. Gadis muda itu bergerak laksana rusa dan berlari bersama rusa-rusa.

वनपालेनwith the forest-guard
वनपालेन:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootवनपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासविग्रहः: वनस्य पालः
सहितःaccompanied
सहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; अर्थः: 'accompanied'
मृगयूथम्a herd of deer
मृगयूथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृग-यूथ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासविग्रहः: मृगाणां यूथम्
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
मृगीa doe
मृगी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृगी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मृगमध्यस्थाstanding among the deer
मृगमध्यस्था:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृग-मध्य-स्था (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण; समासविग्रहः: मृगाणां मध्ये स्थिता
नारीदेहाhaving a woman's body
नारीदेहा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनारी-देह (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः; समासविग्रहः: नारीदेहः यस्याः सा
मुखेin (her) face
मुखे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
मृगीa doe (in face)
मृगी:
Visheshya (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमृगी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (पुनरुक्ति/वर्णनार्थ)
मृगवत्like a deer
मृगवत्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमृगवत् (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative: 'like a deer')
चेष्टतेmoves/acts
चेष्टते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचेष्ट् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
बालाthe girl
बाला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
धावतेruns
धावते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधाव् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
मृगैःwith deer
मृगैः:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (postposition: 'together with')

Unspecified (Purāṇic narrator within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: The king and forest-guard behold a deer herd; in the center runs a young girl with a human body but a deer’s face, moving and fleeing with the deer—an uncanny, poignant vision in the sacred forest.

V
vanapāla (forest-guard)
M
mṛgayūtha (herd of deer)
M
mṛgavaktrā nārī (deer-faced woman)

FAQs

In a consecrated region, the boundary between ordinary nature and divine mystery thins, revealing wonders that prompt inquiry into karma and dharma.

Vastrāpathakṣetra, presented as a landscape where extraordinary signs manifest.

None here; the verse introduces the miraculous figure central to the episode.