Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 82

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पापं तत्र न कारयेत् । अन्यत्राऽवर्तितं पापं क्षेत्रे चास्मिन्विनश्यति

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena pāpaṃ tatra na kārayet | anyatrā'vartitaṃ pāpaṃ kṣetre cāsminvinaśyati

Translation

Karena itu, dengan segenap upaya jangan berbuat dosa di sana. Namun dosa yang dilakukan di tempat lain pun lenyap di kṣetra suci ini (Prabhāsa).

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात्-इति अव्ययीभाव/निपातवत् प्रयोगः; हेत्वर्थे (ablatival adverb)

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; कर्मधारयः—‘सर्वः प्रयत्नः’

• पापम्: sin
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation)

• कारयेत्: should not cause/commit
• कारयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + णिच् (causative)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त—‘cause to do/commit’

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb)

• आवर्तितम्: done/committed
• आवर्तितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + वृत् (धातु) → आवर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (पापम्)

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• क्षेत्रे: in the kṣetra
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• च: and
• च: Logical connector (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• विनश्यति: perishes
• विनश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + नश् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims enter Prabhāsa with folded hands; a visible boundary of sanctity is shown—outside, dark karmic smoke; inside, light dissolves it; a cautionary gesture warns against wrongdoing within the kṣetra.

Characters & Entities

• Śiva
• Pārvatī
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prabhāsa purifies past wrongdoing, yet one must still avoid fresh sin within a holy place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (the sacred field of Prabhāsa).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is named; the instruction is ethical discipline—do not commit pāpa at the tīrtha.