Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चत्वरादेवीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विषष्टितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye catvarādevīmāhātmyavarṇanaṃnāma dviṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Translation

Demikianlah berakhir bab ke-62, berjudul “Uraian Kemuliaan Catvarā-devī,” dalam Prabhāsa Khaṇḍa yang ketujuh, pada Prabhāsa-kṣetra Māhātmya bagian pertama, dari Śrī Skanda Mahāpurāṇa (kompilasi delapan puluh satu ribu śloka).

Word by Word

• इति: thus
• इति: Discourse marker (Vakyartha/वाक्यार्थ-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणसूचक (quotative/closure particle)

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः—श्रीमान् स्कन्दः (honorific)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the (collection) of eighty-one thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्विगु-समासः (numerical compound)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषणम्

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासस्य खण्डः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषणम्

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the ‘Glory of the Prabhāsa-kṣetra’
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + क्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—(प्रभासस्य क्षेत्रम्) तत्पुरुषः + (तस्य माहात्म्यम्) तत्पुरुषः

• चत्वरादेवीमाहात्म्यवर्णनम्: the description of the glory of Catvarā-devī
• चत्वरादेवीमाहात्म्यवर्णनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चत्वरा + देवी (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—(चत्वरादेव्याः माहात्म्यम्) षष्ठी-तत्पुरुषः + (तस्य वर्णनम्) षष्ठी-तत्पुरुषः

• नाम: named/called
• नाम: Apposition marker (Saṃjñā-sūcaka/संज्ञा-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक (name-indicator)

• द्विषष्टितमः: sixty-second
• द्विषष्टितमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्विषष्टि (संख्या-प्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित) → द्विषष्टितम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Narratorial colophon (textual closure formula)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Catvarā-devī-māhātmya (chapter colophon within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya)

Visual Art Cues

Scene: A scribe’s concluding panel: palm-leaf manuscript ends with the chapter title ‘Catvarā-devī-māhātmya-varṇana’; a small vignette shows Somnātha/Prabhāsa coastline and a Devī shrine, indicating the completion of the chapter within the grand compilation.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa-kṣetra
• Catvarā-devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It formally closes the chapter, reinforcing the Purāṇic tradition of preserving sacred-site teachings in named units.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, with focus on Catvarā-devī.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a chapter-ending colophon.