Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

ब्रह्मस्थाने तथैकेन भोजितेन तु तत्फलम् । एवं ज्ञात्वा महादेवि तत्र तिष्ठामि निर्वृतः । कोटिर्भिर्देवऋषिभिर्देवैः सह समावृतः । तीर्थानि तत्र तिष्ठंति अंतर्भूतानि वै कलौ

brahmasthāne tathaikena bhojitena tu tatphalam | evaṃ jñātvā mahādevi tatra tiṣṭhāmi nirvṛtaḥ | koṭirbhirdevaṛṣibhirdevaiḥ saha samāvṛtaḥ | tīrthāni tatra tiṣṭhaṃti aṃtarbhūtāni vai kalau

Di Brahmā-sthāna itu, hanya dengan menjamu satu orang yang layak pun, pahala yang sama diperoleh. Mengetahui hal ini, wahai Mahādevī, aku berdiam di sana dalam ketenteraman sempurna, dikelilingi krore para resi ilahi dan para dewa. Pada zaman Kali, semua tīrtha bersemayam di sana—sungguh, semuanya terhimpun dalam tempat itu.

ब्रह्मस्थानेin the Brahma-place (Brahmasthāna)
ब्रह्मस्थाने:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्मस्थान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः स्थानम्); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (7th/locative); एकवचन
तथाthus/likewise
तथा:
Prakāra (Manner adjunct)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/so)
एकेनby one (single)
एकेन:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; ‘भोजितेन’ इत्यस्य संख्याविशेषणम्
भोजितेनby feeding (by one fed person)
भोजितेन:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootभोजित (प्रातिपदिक; √भुज्/भोज्-प्रयोग)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP ‘fed/one who has been fed’); पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; (अत्र ‘भोजनकर्म’ सूचयति)
तुindeed/but
तु:
Nipāta
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; ‘फलम्’ इत्यस्य विशेषणम्
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Prakāra (Manner adjunct)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीतिवाचक (thus)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (absolutive/gerund); ‘having known’
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन; एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
तिष्ठामिI stay/abide
तिष्ठामि:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार; उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
निर्वृतःcontent, satisfied
निर्वृतः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootनिर्वृत (प्रातिपदिक; √वृत्/√वृ ‘to be content/ceased’)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP/adj. ‘content, at peace’); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्तृविशेषणम्
कोटिःa crore
कोटिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
भिःby/with (plural instrumental)
भिः:
Karaṇa (Instrument)
TypeIndeclinable
Rootभिस् (विभक्ति-प्रत्यय)
Formतृतीया-बहुवचन-प्रत्यय (instrumental plural ending, enclitic after sandhi)
देवऋषिभिःby/with divine sages
देवऋषिभिः:
Karaṇa/Sahakārī (Accompaniment)
TypeNoun
Rootदेवऋषि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (देवाश्च ते ऋषयश्च/देवसदृशा ऋषयः); पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन
देवैःwith gods
देवैः:
Sahakārī (Accompaniment)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahārtha (Comitative marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपसर्गसदृश (postposition ‘with’)
समावृतःsurrounded, encompassed
समावृतः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-वृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्तृविशेषणम्
तीर्थानिholy places, tīrthas
तीर्थानि:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
तिष्ठन्तिstand/abide
तिष्ठन्ति:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार; प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
अन्तर्भूतानिincluded, contained within
अन्तर्भूतानि:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअन्तर्-भू (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; ‘तीर्थानि’ इत्यस्य विशेषणम्
वैindeed
वै:
Nipāta (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic ‘indeed’)
कलौin the Kali age
कलौ:
Adhikaraṇa (Time/Location)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

Śiva (deduced from address to Mahādevī and Somnātha/Prabhāsa context)

Tirtha: Brahma-sthāna (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva speaks to Devī about Brahma-sthāna: a radiant spot within Prabhāsa where gods and devaṛṣis gather in countless numbers; a single feeding act shines as equal to vast charity; subtle imagery of many tīrthas ‘contained’ like streams converging into one luminous center.

B
Brahmā-sthāna
M
Mahādevī
D
Devaṛṣis
D
Devas
T
Tīrthas
K
Kali-yuga

FAQs

In Prabhāsa, simple dharma such as feeding even one worthy recipient yields great merit; the place concentrates tīrtha-power especially in Kali-yuga.

Prabhāsa Kṣetra—associated with Somnātha/Someśvara—and specifically a Brahmā-sthāna within that sacred region.

Bhojana/anna-dāna (feeding as an act of charity and honour) is praised as highly meritorious at Brahmā-sthāna in Prabhāsa.