Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि क्षेत्राणां क्षेत्रमुत्तमम् । सर्वक्षेत्रेषु यत्क्षेत्रं प्रभासं तु प्रियं मम

īśvara uvāca | śṛṇu devi pravakṣyāmi kṣetrāṇāṃ kṣetramuttamam | sarvakṣetreṣu yatkṣetraṃ prabhāsaṃ tu priyaṃ mama

Īśvara bersabda: Dengarlah, wahai Devī. Akan Kunyatakan kepadamu kṣetra yang paling utama—di antara semua tanah suci, kṣetra Prabhāsa itulah yang paling Kukasihi.

ईश्वरःĪśvara (the Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
प्रवक्ष्यामिI shall explain
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्
क्षेत्राणाम्of (all) sacred places
क्षेत्राणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
क्षेत्रम्the sacred place
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); here appositional with ‘उत्तमम्’
उत्तमम्the best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
सर्वक्षेत्रेषुin all sacred places
सर्वक्षेत्रेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural); तत्पुरुष-समासः (‘in all kṣetras’)
यत्which
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); सम्बन्धक (relative)
क्षेत्रम्sacred place
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग (Masculine), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); here as name of kṣetra
तुbut; indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Contrast/सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
प्रियम्dear; beloved
प्रियम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); predicate adjective to ‘प्रभासम्’
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Īśvara addresses Devī, proclaiming Prabhāsa as the supreme kṣetra; a luminous coastal sacred landscape implied, with the aura of Somnātha/Prabhāsa sanctity.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī (Pārvatī)
P
Prabhāsa
K
kṣetra

FAQs

A kṣetra becomes supremely sanctifying by divine presence and divine preference—Prabhāsa is praised as Śiva’s beloved sacred field.

Prabhāsa is explicitly identified as the supreme kṣetra.

None; it is an introductory proclamation establishing Prabhāsa’s preeminence.