Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 308›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

स शप्तो डिंडिरूपस्तु भवद्भिः करणेश्वरः । तच्छापाच्छप्तमेवैतत्समस्तं तद्गुणास्पदम् । देवतिर्यङ्मनुष्याणां निरानंदमिति स्थितम्

Transliteration

sa śapto ḍiṃḍirūpastu bhavadbhiḥ karaṇeśvaraḥ | tacchāpācchaptamevaitatsamastaṃ tadguṇāspadam | devatiryaṅmanuṣyāṇāṃ nirānaṃdamiti sthitam

Translation

Karaṇeśvara itu—yang menampakkan diri dalam wujud Ḍiṃḍi—telah kalian kutuk. Oleh kutukan itu pula, seluruh wilayah yang bergantung pada-Nya dan pada sifat-sifat-Nya menjadi terkutuk; maka para dewa, binatang, dan manusia pun menetap dalam keadaan tanpa sukacita.

Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शप्तः(was) cursed
शप्तः:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) → शप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकालिक-कर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘cursed’
डिंडि-रूपःhaving the form of a ḍiṃḍi (drum/demon-name)
डिंडि-रूपः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootडिंडि (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (डिंडेर् रूपम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; adversative particle (‘but/indeed’)
भवद्भिःby you (all)
भवद्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; honorific 2nd-person pronoun ‘by you (all)’
करण-ईश्वरःlord of the senses/instruments
करण-ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकरण (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (करणानाम् ईश्वरः)
तत्-शापात्from that curse
तत्-शापात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + शाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (‘from that curse’)
शप्तम्cursed
शप्तम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशप् (धातु) → शप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकालिक-कर्मणि कृदन्तः, नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘cursed’ (qualifying ‘etat/samastam’)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; emphatic particle (‘indeed/only’)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
समस्तम्entire
समस्तम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘entire/whole’
तत्-गुण-आस्पदम्abode of its qualities
तत्-गुण-आस्पदम्:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + गुण (प्रातिपदिक) + आस्पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य गुणानाम् आस्पदम्)
देव-तिर्यङ्-मनुष्याणाम्of gods, animals, and humans
देव-तिर्यङ्-मनुष्याणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + तिर्यञ्च् (प्रातिपदिक) + मनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (देवाश्च तिर्यञ्चश्च मनुष्याश्च)
निरानन्दम्joyless
निरानन्दम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिरानन्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘joyless’
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; quotative particle (‘thus’)
स्थितम्stood/was established
स्थितम्:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकालिक-कर्मणि कृदन्तः, नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘stood/was established’
Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Karaṇeśvara

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Karaṇeśvara appears in a Ḍiṃḍi-form (a specific, possibly drum-associated or grotesque/guardian-like manifestation); sages/dvijas curse him, and the consequence spreads as a pall of joylessness over gods, animals, and humans—an allegory of a cursed spiritual ecosystem.

Characters & Entities
K
Karaṇeśvara
Ḍ
Ḍiṃḍi (form)
D
deva
T
tiryak
M
manuṣya

FAQs

Śiva-aparādha or misdirected curses disturb the wider cosmos; individual wrongdoing can create collective suffering.

Prabhāsakṣetra, specifically through the mention of Karaṇeśvara, a Śaiva locus within the sacred region.

None directly; the verse explains the metaphysical consequence that later motivates propitiation.

←Previous Verse
Next Verse→