Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 97

तस्य मध्ये महासारं वाडवं यत्र वै मुखम् । श्रीसोमेशाद्दक्षिणतो धन्वंतरशतावधि । उत्तरान्मानसात्पूर्वं यावदेव कृतस्मरम्

tasya madhye mahāsāraṃ vāḍavaṃ yatra vai mukham | śrīsomeśāddakṣiṇato dhanvaṃtaraśatāvadhi | uttarānmānasātpūrvaṃ yāvadeva kṛtasmaram

Di tengahnya terdapat sari yang agung—tempat di mana sesungguhnya berada mulut Vaḍava (api samudra). Letaknya di selatan Śrī-Someśa sejauh seratus dhanvantara; dan dari Mānasā ke arah utara, membentang ke timur hingga Kṛtasmarā.

तस्यof it/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
महासारम्very strong/essence-filled
महासारम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + सार (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; 'वाडवम्' इत्यस्य विशेषण
वाडवम्the Vaḍava (submarine fire)
वाडवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाडव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; (अध्याहृत) 'पश्यति/विन्दति' इत्यादेः कर्म; अथवा 'मुखम्' इत्यस्य विशेषणार्थे
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (relative adverb: where)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
मुखम्the mouth/opening
मुखम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृ/विषय (यत्र ... मुखम्)
श्रीसोमेशात्from Śrī-Someśa
श्रीसोमेशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootश्री + सोमेश (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (श्रीमान् सोमेशः), पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान
दक्षिणतःto the south
दक्षिणतः:
Adhikarana (Directional location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदक्षिणतः (अव्यय)
Formदिशावाचक अव्यय (directional adverb: to the south/southwards)
धन्वन्तरशतावधिup to a hundred dhanvantaras (as a limit)
धन्वन्तरशतावधि:
Desha (Extent/देश-परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootधन्वन्तर + शत + अवधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव (अवधि-पर्यन्तार्थः), अव्यय; परिमाण/सीमा सूचक
उत्तरात्from the north
उत्तरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (दिशावाचक), पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान
मानसात्from Mānasa
मानसात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान
पूर्वम्to the east/before
पूर्वम्:
Adhikarana (Directional location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb: eastward/before); दिशावाचक/क्रमवाचक
यावत्as far as
यावत्:
Desha (Extent/देश-परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक अव्यय (as far as)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (restrictive/emphatic particle: only/indeed)
कृतस्मरम्up to Kṛtasmaram (place-name)
कृतस्मरम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootकृत + स्मर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (कृतः स्मरः यस्य/यत्र; स्थाननाम), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (यावत् ... कृतस्मरम्)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Agnitīrtha / Vaḍavāmukha-sthāna (within Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī / the inquiring interlocutor (contextual)

Scene: A stylized sacred map: Somnātha (Śrī Someśa) as a temple anchor; southward the Agnitīrtha region; within the sea a glowing ‘mouth’ of Vaḍavā fire; boundary points labeled Mānasā (north) and Kṛtasmarā (east).

V
Vaḍavānala (Vāḍava)
Ś
Śrī Someśa
M
Mānasā
K
Kṛtasmarā
D
Dhanvantara (measure)

FAQs

Tīrtha-mahātmya is anchored in precise sacred geography, enabling devotees to approach holy zones with clarity and reverence.

The region of Agni-tīrtha/Vaḍavānala, described relative to Śrī Someśa, Mānasā, and Kṛtasmarā in Prabhāsa.

None explicitly; the verse provides boundary and distance markers for the sacred area.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App