Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 286

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये बालार्कमाहात्म्यवर्णनंनाम षडशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetra māhātmye bālārkamāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaḍaśītyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

Demikian berakhir, dalam Skanda Mahāpurāṇa yang suci—dalam Saṃhitā berisi delapan puluh satu ribu śloka—pada kitab ketujuh, Prabhāsa Khaṇḍa, dan pada bagian pertama, Māhātmya Prabhāsa-kṣetra, bab berjudul “Uraian Keagungan Bālārka,” yakni Bab 286.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Textual closure/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, समाप्ति/उद्धरण-निपात

• श्रीस्कांदे: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; समासः: श्री-स्कन्द (उपपद/षष्ठीभाव)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; समासः: महापुराण (कर्मधारय)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the (collection) of eighty-one thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; विशेषणम् (संहितायाम्); समासः: एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः (संख्यावाचक-तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थ-प्रयोग)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; विशेषणम् (खण्डे)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa-khaṇḍa
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; समासः: प्रभासस्य खण्डः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्ये)

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Prabhāsa-kṣetra-māhātmya
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + क्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; समासः: प्रभासस्य क्षेत्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष) + तस्य माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• बालार्कमाहात्म्यवर्णनम्: the description of the greatness of Bālārka
• बालार्कमाहात्म्यवर्णनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बालार्क + माहात्म्य + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; समासः: बालार्कस्य माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष) + तस्य वर्णनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• नाम: named; called
• नाम: Sambandha (Appellation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय, नाम-निपात (title-marker: ‘called’)

• षडशीत्युत्तरद्विशततमः: the 286th
• षडशीत्युत्तरद्विशततमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षडशीति + उत्तर + द्विशततम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषणम् (अध्यायः); समासः: षडशीतिः उत्तरं यस्मात् (86th) + द्विशततम (200th) → 286th (ordinal compound usage)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

Speaker

Narrator/Redactor (colophon)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bālārka (chapter colophon)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: scribes and reciters conclude a chapter; a temple hall near Prabhāsa with palm-leaf manuscripts; lamps dim as the recitation ends.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa-kṣetra
• Bālārka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It formally seals the teaching as authoritative scripture, framing the preceding material as a sacred māhātmya meant to inspire pilgrimage and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, specifically the Bālārka-related sacred tradition introduced/closed by this chapter colophon.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; this is a chapter-ending colophon rather than an instruction verse.