Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 278›Shloka 60
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 60

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । एषा नो दक्षिणा विप्र यस्त्वं सिद्धिमुपागतः । सर्वकामसमृद्धात्मा कृतकृत्या वयं मुने

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | eṣā no dakṣiṇā vipra yastvaṃ siddhimupāgataḥ | sarvakāmasamṛddhātmā kṛtakṛtyā vayaṃ mune

Translation

Para resi berkata: Wahai vipra, inilah dakṣiṇā kami: bahwa engkau telah mencapai siddhi. Jiwamu telah dipenuhi segala yang diinginkan; wahai muni, kami pun merasa tujuan kami telah sempurna.

Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
एषाthis
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नःour
नः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; एन्क्लिटिक (our)
दक्षिणाfee/gift (dakṣiṇā)
दक्षिणा:
Pradhana-pada (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विप्रO brahmin
विप्र:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सिद्धिम्success, attainment
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उपागतःhaving attained
उपागतः:
Kriya (Participial predicate)
TypeVerb
Rootउप + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे (having attained)
सर्वकामसमृद्धात्माwhose self is enriched with all desires (fully prosperous)
सर्वकामसमृद्धात्मा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + समृद्ध (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वकामा: समृद्धाः यस्य आत्मा) विशेषणम् (qualifying त्वम्/यः)
कृतकृत्याःhaving accomplished what is to be done
कृतकृत्याः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातोः क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (कृतं कृत्यं येषाम्)
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
Speaker

Ṛṣayaḥ (the sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Viśākha (addressed as ‘vipra’/‘mune’)

Visual Art Cues

Scene: The sages respond with serene smiles, declaring that the disciple’s attained success is itself their dakṣiṇā; both sides appear satisfied, signaling completion of the teaching cycle.

Characters & Entities
Ṛ
Ṛṣis
V
Viśākha (context)
D
Dakṣiṇā
S
Siddhi

FAQs

The highest offering to spiritual guides is the disciple’s realization and right attainment—success itself becomes the dakṣiṇā.

The verse occurs in Prabhāsa-kṣetra māhātmya; it primarily teaches dharma within the narrative.

Dakṣiṇā is discussed, with a deeper teaching that attainment (siddhi) is the most meaningful ‘offering’ to one’s teachers.

←Previous Verse
Next Verse→