Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र प्राची सरस्वती । तत्र स्थाने स्थितं लिंगं मंकीश्वरमिति श्रुतम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi yatra prācī sarasvatī | tatra sthāne sthitaṃ liṃgaṃ maṃkīśvaramiti śrutam

Īśvara bersabda: “Wahai Mahādevī, kemudian pergilah ke tempat di mana Sungai Sarasvatī mengalir ke arah timur. Di sana berdiri sebuah liṅga yang termasyhur dengan nama Maṃkīśvara.”

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रम/हेतुवाचक-अव्यय (then/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-devī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
प्राचीeastern; flowing eastward
प्राची:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprācī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifying sarasvatī)
सरस्वतीSarasvatī (river)
सरस्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarasvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
स्थानेin the place
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
स्थितम्situated; standing
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying liṅgam)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
मंकीश्वरम्Maṃkīśvara
मंकीश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmaṃkī-īśvara (प्रातिपदिक; maṃkī + īśvara)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; नाम (proper name of the liṅga)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (thus)
श्रुतम्is heard/known (as)
श्रुतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (heard/known)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Maṃkīśvara (liṅga at prācī Sarasvatī)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva instructs Devī on a pilgrimage step: the east-flowing Sarasvatī glimmers; on its bank stands the Maṃkīśvara liṅga, simple yet radiant, with tīrtha-travelers approaching.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
S
Sarasvatī (river)
M
Maṃkīśvara (liṅga)

FAQs

The tīrtha-map of Prabhāsa links rivers and liṅgas, teaching that nature’s sacred currents guide the seeker to Śiva’s presence.

Maṃkīśvara liṅga, located where the Sarasvatī is described as flowing eastward.

A directive to go/visit the site for darśana of Maṃkīśvara.