Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 234

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये दशाश्वमेधमाहत्म्यवर्णनंनाम चतुस्त्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetra māhātmye daśāśvamedhamāhatmyavarṇanaṃnāma catustriṃśaduttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

Demikian berakhir bab ke-234, bernama “Uraian Keagungan Daśāśvamedha”, dalam Prabhāsa Khaṇḍa yang ketujuh—di dalam Prabhāsa-kṣetra Māhātmya yang pertama—dari Śrī Skanda Mahāpurāṇa yang suci, dalam Saṃhitā berisi delapan puluh satu ribu śloka.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री-स्कन्द (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् स्कन्दः/स्कन्दसम्बन्धि)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा-पुराण (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् पुराणम्)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses) [collection]
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति-साहस्री (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikarana (Qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-खण्ड (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासस्य खण्डः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (Qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of the Prabhāsa sacred field
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (प्रभासस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यम्)

• दशाश्वमेधमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of the greatness of the ten Aśvamedhas
• दशाश्वमेधमाहात्म्यवर्णनम्: Vishaya (Title/topic/विषय)
• Type: Noun
• Root: दश-अश्वमेध-माहात्म्य-वर्णन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (दशानाम् अश्वमेधानां माहात्म्यस्य वर्णनम्)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Naming particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामार्थक/संज्ञासूचक

• चतुस्त्रिंशदुत्तरद्विशततमः: the 234th
• चतुस्त्रिंशदुत्तरद्विशततमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुस्त्रिंशत्-उत्तर-द्विशततम (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक-समासः (द्विशततमः, चतुस्त्रिंशदुत्तरः = 234)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Redactional colophon (editorial closure)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Daśāśvamedha-māhātmya (within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style closing scene: scribes/pāṭhakas conclude recitation; a palm-leaf or paper manuscript shows the chapter title ‘Daśāśvamedha-māhātmya’; temple lamps and a quiet assembly indicate completion.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa-kṣetra Māhātmya
• Daśāśvamedha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon; it mainly preserves the textual identity and transmission context of the māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Daśāśvamedha within Prabhāsa-kṣetra is identified as the chapter’s focus.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is an editorial closing statement naming the chapter and its placement.