Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

Devanagari script

वृतो ब्रह्मा भार्यया स ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः । हूयन्ते चाग्नयस्तत्र ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

Transliteration

vṛto brahmā bhāryayā sa ṛtvigbhirvedapāragaiḥ | hūyante cāgnayastatra brāhmaṇairvedapāragaiḥ

Translation

Brahmā, bersama permaisurinya, dikelilingi para ṛtvij yang mahir menyeberangi samudra Weda; dan di sana api- api suci dipanggil serta dipersembahi dengan tata cara oleh para Brahmana penguasa Weda.

Word by Word

• वृतः: surrounded/attended
• वृतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √वृ (धातु; वृञ् वरणे) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• भार्यया: with (his) wife
• भार्यया: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• ऋत्विग्भिः: with priests
• ऋत्विग्भिः: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: ऋत्विज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• वेदपारगैः: with those who have mastered the Veda
• वेदपारगैः: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Adjective
• Root: वेद-पारग (प्रातिपदिक; वेद + पारग)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य पारगः) विशेषणम् ऋत्विग्भिः/ब्राह्मणैः

• हूयन्ते: are offered (into fire)
• हूयन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हु (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive: 'are offered')

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अग्नयः: fires
• अग्नयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: 'there')

• ब्राह्मणैः: by Brahmins
• ब्राह्मणैः: Karana (Instrument/Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• वेदपारगैः: with Veda-knowing (Brahmins)
• वेदपारगैः: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Adjective
• Root: वेद-पारग (प्रातिपदिक; वेद + पारग)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः; विशेषणम् ब्राह्मणैः

Speaker

Sūta (narration; deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā seated with his wife, surrounded by learned ṛtviks; multiple sacred fires blaze as Brahmins chant and offer oblations in orderly sequence.

Characters & Entities

• Brahmā
• Brahmā’s wife (contextually Sāvitrī/consort figure)
• Agni (ritual fires)
• Ṛtvij (priests)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual dharma is upheld through qualified officiants, sacred fire, and rightful companionship—orderly worship sustains cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, as the consecrated ground where Brahmā’s yajña is performed with Vedic precision.

What ritualistic prescription is mentioned?

Invocation/offering into the sacred fires (agni-homa) conducted by ṛtvij and Veda-master Brahmins.