Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

एतदन्तरमासाद्य ये केचित्प्राणिनोऽधमाः । मृताः कालवशाद्देवि ते यास्यंति परं पदम्

Transliteration

etadantaramāsādya ye kecitprāṇino'dhamāḥ | mṛtāḥ kālavaśāddevi te yāsyaṃti paraṃ padam

Translation

Wahai Dewi, bahkan makhluk yang hina sekalipun, bila hanya memasuki batas suci ini lalu wafat karena kuasa Kāla (waktu), mereka akan mencapai Paramapada, keadaan tertinggi.

Word by Word

• एतत्-अन्तरम्: this interval/within this range
• एतत्-अन्तरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—एतत् अन्तरम् इति कर्मधारयः

• आसाद्य: having reached/coming within
• आसाद्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + सद् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having reached/attained’

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘चित्’ निपातयुक्त अनिश्चितार्थक (some)

• प्राणिनः: living beings
• प्राणिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्राणिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अधमाः: base/low
• अधमाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (प्राणिनः)

• मृताः: having died / dead
• मृताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: मृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• कालवशात्: due to the power of time
• कालवशात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: काल + वश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः—कालस्य वशः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• यास्यन्ति: will go
• यास्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पदम्)

• पदम्: state/abode
• पदम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sudarśana/Prabhāsa-kṣetra boundary (antara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims cross an invisible sacred boundary; even a humble, fallen person is shown being lifted at death by divine attendants toward the supreme abode, emphasizing mercy of the kṣetra.

Characters & Entities

• Devī
• Kāla (Time)
• Paramam Padam

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The kṣetra’s sanctity is so great that contact with it can uplift even the most fallen, highlighting divine grace operating through sacred place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The sacred boundary/inner region of the Sudarśana Vaiṣṇava kṣetra in Prabhāsakṣetra Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual is required in this verse; it emphasizes the salvific power of reaching the kṣetra and dying there by natural course of time.