Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

अस्मिन्कलियुगे देवि अंतर्धानं गता नदी । प्रावृट्काले च दृश्येत दुर्लभं तत्र दर्शनम्

asminkaliyuge devi aṃtardhānaṃ gatā nadī | prāvṛṭkāle ca dṛśyeta durlabhaṃ tatra darśanam

Pada zaman Kali ini, wahai Dewi, sungai itu telah lenyap tersembunyi. Ia tampak hanya pada musim hujan, dan bahkan saat itu pun jarang terlihat.

अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; अधिकरणे (locative of place/time)
कलियुगेin the Kali age
कलियुगे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलियुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; समासः—कलिः + युगम् (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘कलियुगः’ = Kali-age)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
अन्तर्धानम्disappearance, concealment
अन्तर्धानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर्धान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; ‘गता’ इत्यस्य कर्म (object)
गताhas gone/has entered
गता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; ‘नदी’ इत्यस्य विशेषणम्; अर्थे—‘गता’ = has gone/has entered
नदीthe river
नदी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
प्रावृट्कालेin the rainy season
प्रावृट्काले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रावृट्काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; समासः—प्रावृट् + कालः (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘प्रावृट्काले’ = in the rainy season-time)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
दृश्येतmay be seen / appears
दृश्येत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘may be seen/appears’
दुर्लभम्rare, hard to obtain
दुर्लभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; ‘दर्शनम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
दर्शनम्sight, दर्शन
दर्शनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

Skanda (deduced)

Tirtha: Citrapathā

Type: river

Listener: Devī

Scene: A mostly dry or hidden riverbed near the coast; pilgrims search in vain, while monsoon clouds briefly reveal a flowing stream—its appearance fleeting and rare.

C
Citrāpathā (river)
K
Kali-yuga

FAQs

In Kali-yuga, sacred opportunities may become rare; when they appear, one should value and seize them with faith.

The (often-hidden) Citrāpathā river-tīrtha in Prabhāsa Kṣetra.

No direct rite is prescribed; it notes the seasonal visibility of the river, guiding pilgrims on timing.