Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 41›Shloka 41
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थ द्वारकामाहात्म्ये गोमतीस्नान कृष्णपूजन यतिभोजन दान श्राद्धादिसत्फलवर्णनंनामैकचत्वारिंशोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturtha dvārakāmāhātmye gomatīsnāna kṛṣṇapūjana yatibhojana dāna śrāddhādisatphalavarṇanaṃnāmaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Translation

Demikianlah, dalam Śrī Skanda Mahāpurāṇa yang suci—dalam saṁhitā berjumlah delapan puluh satu ribu śloka—berakhir Bab ke-41 pada Prabhāsa Khaṇḍa ketujuh, dalam bagian keempat Dvārakā Māhātmya, berjudul: “Uraian buah-buah suci dari mandi di Gomatī, pemujaan Śrī Kṛṣṇa, menjamu para yati, sedekah, śrāddha, dan upacara terkait.”

Word by Word
इतिthus
इति:
Discourse marker (समाप्ति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्तिसमाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative/end marker)
श्रीस्कांदेin the venerable Skanda (Purāṇa)
श्रीस्कांदे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + स्कान्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—श्रीमान् स्कान्दः (Skanda Purāṇa)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—महच्च तत् पुराणम्
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the eighty-one-thousand (verses)
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अशीति (प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः—एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः (81,000) इति संख्या-विशेषणम् (संहितायाम् इत्यस्य)
संहितायाम्in the Saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
सप्तमेin the seventh
सप्तमे:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
प्रभासखण्डेin the Prabhāsa section
प्रभासखण्डे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रभासस्य खण्डः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
चतुर्थेin the fourth
चतुर्थे:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
द्वारकामाहात्म्येin the Dvārakā-māhātmya
द्वारकामाहात्म्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्वारकायाः माहात्म्यम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः
गोमतीस्नानGomatī-bathing
गोमतीस्नान:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक) + स्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शीर्षकाङ्ग-समासः—गोमत्यां स्नानम्
कृष्णपूजनworship of Kṛṣṇa
कृष्णपूजन:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + पूजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कृष्णस्य पूजनम्
यतिभोजनfeeding of ascetics
यतिभोजन:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयति (प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—यतीनां भोजनम्
दानcharity
दान:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्राद्धादिसत्फलवर्णनम्description of the good results of śrāddha etc.
श्राद्धादिसत्फलवर्णनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + सत् (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—श्राद्धादीनां सत्फलानां वर्णनम्
नामnamed
नाम:
Naming marker (नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable) शीर्षक-निर्देशार्थः ‘named/called’
एकचत्वारिंशःforty-first
एकचत्वारिंशः:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + चत्वारिंशत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः—एकाधिक-चत्वारिंशत् (41st) क्रमवाचक
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Speaker

Narratorial colophon (chapter ending formula)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā; Gomatī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis at Naimiṣāraṇya (standard Purāṇic frame; not explicit in verse)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-like closing tableau: a scribe or reciter at a temple veranda, with symbolic vignettes—Gomatī snāna, Kṛṣṇa pūjā, feeding ascetics, dāna, and śrāddha—arranged as a narrative frieze around the central title.

Characters & Entities
S
Skanda Purāṇa
P
Prabhāsa Khaṇḍa
D
Dvārakā
G
Gomatī
K
Kṛṣṇa

FAQs

It frames Dvārakā’s sacred rites—bathing, worship, charity, and ancestral offerings—as sources of auspicious spiritual fruit (satphala).

Dvārakā, especially the sanctity connected with the Gomatī (river/tīrtha) and Kṛṣṇa worship.

Gomatī-snāna, Kṛṣṇa-pūjana, feeding renunciants, dāna, and śrāddha (and allied rites).

←Previous Verse
Next Verse→