Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 39›Shloka 14
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

अरुणेन वज्रहस्ताय कथितं पृच्छते पुरा । द्वादशीजागरस्योक्तं फलं विप्रा मया च वः । तत्कुरुध्वं द्विजा यूयं जागरं विष्णुवासरे

Transliteration

aruṇena vajrahastāya kathitaṃ pṛcchate purā | dvādaśījāgarasyoktaṃ phalaṃ viprā mayā ca vaḥ | tatkurudhvaṃ dvijā yūyaṃ jāgaraṃ viṣṇuvāsare

Translation

Dahulu, ketika ditanya, Aruṇa menceritakan hal ini kepada Vajrahasta. Dan aku pun telah menyatakan kepada kalian, wahai para brāhmaṇa, buah dari berjaga pada Dvādaśī. Maka, wahai kaum dvija, lakukanlah vigil pada hari suci Viṣṇu.

Word by Word
अरुणेनby Aruṇa
अरुणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन — Instrumental singular
वज्रहस्तायto Vajrahasta (one having a thunderbolt in hand)
वज्रहस्ताय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवज्रहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन — Dative singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (वज्रस्य हस्तः)
कथितम्told / narrated
कथितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — past passive participle ‘told/said’
पृच्छतेasks
पृच्छते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद — ‘asks’
पुराformerly / earlier
पुरा:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय — कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
द्वादशीजागरस्यof the Dvādaśī vigil
द्वादशीजागरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्वादशी + जागर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन — Genitive singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (द्वादश्याः जागरः)
उक्तम्stated
उक्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘said/declared’ (qualifying फलम्)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Nominative/Accusative singular
विप्राःO Brahmins
विप्राः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), बहुवचन — Vocative plural
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/करण), एकवचन — Instrumental singular ‘by me’
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय — समुच्चयबोधक (conjunction)
वःto you / for you
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी, बहुवचन — Dative/Genitive plural ‘to you/for you’
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — Accusative singular; ‘that’ (referring to the act)
कुरुध्वम्do / perform
कुरुध्वम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद — ‘do (you all)’
द्विजाःO twice-born
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), बहुवचन — Vocative plural
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural
जागरम्vigil / wakefulness observance
जागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजागर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — Accusative singular
विष्णुवासरेon Viṣṇu’s day (Thursday)
विष्णुवासरे:
Adhikarana (Location/Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविष्णु + वासर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन — Locative singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (विष्णोः वासरः)
Speaker

Unspecified (contextually a narrator/teacher exhorting brāhmaṇas)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijāḥ (brāhmaṇas/twice-born)

Visual Art Cues

Scene: A narrator recounts earlier transmission: Aruṇa instructing Vajrahasta; then the present speaker addressing brāhmaṇas, urging them to perform the Dvādaśī vigil on Viṣṇu’s day.

Characters & Entities
A
Aruṇa
V
Vajrahasta
V
Viṣṇu
V
Vipras (Brāhmaṇas)

FAQs

A proven, traditionally transmitted observance should be practiced—especially the Dvādaśī vigil dedicated to Viṣṇu.

The immediate verse focuses on the vrata; the surrounding Dvārakā Māhātmya frames it within Dvārakā’s sacred greatness.

Perform the Dvādaśī jāgara (night vigil) on Viṣṇu-vāsara (Viṣṇu’s holy day).

←Previous Verse
Next Verse→