Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

म्लेच्छदेशे शुभे वाऽपि चक्रांको यत्र तिष्ठति । योजनानि दश द्वे च मम क्षेत्रं च सुन्दरि

mlecchadeśe śubhe vā'pi cakrāṃko yatra tiṣṭhati | yojanāni daśa dve ca mama kṣetraṃ ca sundari

Entah di negeri asing (mleccha) ataupun di wilayah yang suci—di mana pun tanda Cakra itu berdiri, wahai jelita, dua belas yojana di sekelilingnya adalah kṣetra-Ku yang keramat.

म्लेच्छ-देशेin a mleccha country
म्लेच्छ-देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
शुभेauspicious
शुभे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषण (देशे इति)
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपात (also/even)
चक्र-अंकःthe discus-mark (cakra emblem)
चक्र-अंकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + अंक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्ता
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
तिष्ठतिstands, remains
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
योजनानिyojanas (a measure of distance)
योजनानि:
Karma (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; परिमाणवाचक
दशten
दश:
Visheshana (Numeral/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; नपुंसकलिङ्ग-बहुवचन-समन्वय (योजनानि इति)
द्वेtwo
द्वे:
Visheshana (Numeral/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; संख्यावाचक (योजनानि इति)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
क्षेत्रम्sacred region, domain
क्षेत्रम्:
Karma (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सुन्दरिO beautiful one
सुन्दरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुन्दरि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced; addressing a feminine interlocutor within the chapter—likely a goddess/queen figure in the narrative context)

Tirtha: Cakrāṅka-kṣetra (portable field)

Type: kshetra

Scene: A cakra-emblem pillar or stone is स्थापित in a distant land; a luminous circular boundary expands across the landscape (twelve yojanas) while diverse people gather for worship, indicating sanctification beyond borders.

C
Cakrāṅka (Cakra-mark)
K
Kṣetra (sacred field)

FAQs

Holiness is not restricted by political borders; the Lord’s sign sanctifies space and creates a protective sacred field for devotees.

Dvārakā’s theology of kṣetra expands outward: wherever the cakra-mark is स्थापित, that area is treated as the Lord’s kṣetra.

Reverence for the cakra-marked presence and recognition of its surrounding area as a kṣetra (a sanctified zone).