Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 50

Devanagari script

धान्यशैलसहस्रैस्तु तुलापुरुषको टिभिः । यत्फलं मुनिभिः प्रोक्तं तत्फलं जागरे हरेः

Transliteration

dhānyaśailasahasraistu tulāpuruṣako ṭibhiḥ | yatphalaṃ munibhiḥ proktaṃ tatphalaṃ jāgare hareḥ

Translation

Pahala yang para muni nyatakan dari ribuan ‘gunung-gunung gandum’ dan dari berjuta-juta persembahan tulā-puruṣa—pahala yang sama diperoleh dengan jagaran malam bagi Hari.

Word by Word

• dhānya-śaila-sahasraiḥ: by thousands of heaps/mountains of grain
• dhānya-śaila-sahasraiḥ: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: dhānya (प्रातिपदिक) + śaila (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (धान्यस्य शैलाः) + तत्पुरुषः (शैलानां सहस्रैः)

• tu: indeed/and
• tu: Sambandha/Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/contrastive particle)

• tulā-puruṣa-koṭibhiḥ: by crores of tulā-puruṣa rites (weighing donations)
• tulā-puruṣa-koṭibhiḥ: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: tulā (प्रातिपदिक) + puruṣa (प्रातिपदिक) + koṭi (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (तुलायाः पुरुषाः = तुलापुरुषाः) + तत्पुरुषः (तुलापुरुषाणां कोटिभिः)

• yat-phalam: whatever fruit (result)
• yat-phalam: Karma/Prameya (Object/Predicate complement)
• Type: Noun
• Root: yat (यद्-प्रातिपदिक, सर्वनाम) + phala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; यत्-सम्बन्धि सर्वनाम-विशेषणसम्बन्धः

• munibhiḥ: by sages
• munibhiḥ: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: muni (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन

• proktam: declared/said
• proktam: Karma (Object described)
• Type: Verb
• Root: pra-√vac (धातु) → prokta (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोग); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘फलम्’ इति पदस्य विशेषणम्

• tat-phalam: that same fruit
• tat-phalam: Karma/Phala (Result)
• Type: Noun
• Root: tat (तद्-प्रातिपदिक, सर्वनाम) + phala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तद्-सम्बन्धि सर्वनाम-विशेषणसम्बन्धः

• jāgare: in the vigil (night-wake)
• jāgare: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: jāgara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) विभक्ति, एकवचन

• hareḥ: of Hari (Vishnu)
• hareḥ: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: hari (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced from section context)

Characters & Entities

• Hari
• Munis
• Tulāpuruṣa
• Dāna
• Jāgara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner austerity and devotion (jāgara) can equal or surpass even grand external charities when offered to Hari.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, as the Māhātmya setting where Hari’s observance is exalted.

What ritualistic prescription is mentioned?

Keep the night-vigil for Hari; it is said to yield the merit of enormous dānas like tulā-puruṣa.