Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

प्रह्लाद उवाच । एवमस्त्विति चोक्त्वा स प्रस्थितः स्वरथेन हि । तं दृष्ट्वा प्रस्थितं विष्णुं प्रहस्योवाच भर्त्सयन्

prahlāda uvāca | evamastviti coktvā sa prasthitaḥ svarathena hi | taṃ dṛṣṭvā prasthitaṃ viṣṇuṃ prahasyovāca bhartsayan

Prahlāda berkata: “Demikianlah,” lalu ia benar-benar berangkat dengan keretanya sendiri. Melihat Viṣṇu berangkat, ia tertawa dan berbicara sambil mengejeknya.

प्रह्लादPrahlāda
प्रह्लाद:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus (quoting)
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक-अव्यय (quotative particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
प्रस्थितःdeparted, set out
प्रस्थितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गमनं कृतवान्’ अर्थे
स्वरथेनby/with his own chariot
स्वरथेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य रथः)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुबोधक-अव्यय (emphatic/causal particle)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
प्रस्थितम्departing / having set out
प्रस्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र+स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं ‘विष्णुम्’
विष्णुम्Viṣṇu
विष्णुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रहस्यhaving laughed
प्रहस्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र+हस् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष अव्यय (gerund) ‘प्रहस्य’ = प्रहसित्वा
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भर्त्सयन्rebuking
भर्त्सयन्:
Adverbial (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootभर्त्स् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावेन

Prahlāda

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: (implicit) audience within the Purāṇic dialogue frame

Scene: Prahlāda narrates: Kṛṣṇa sets out in his chariot; an onlooker (Prahlāda’s described figure) laughs and taunts as Viṣṇu departs, creating a tense, theatrical moment.

P
Prahlāda
V
Viṣṇu (Śrī Kṛṣṇa)

FAQs

Even the Supreme models humility and readiness to serve; dharma is upheld through patient action amid provocation.

Dvārakā is the Māhātmya context; the verse emphasizes exemplary conduct within that sacred landscape.

None; it is narrative movement describing departure and a taunt.