Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

विशेषतश्च नारीभिः सपत्नीदोषहानिदम् । सुखसौभाग्यदं नित्यं तथाऽभीष्टप्रदं नृणाम्

viśeṣataśca nārībhiḥ sapatnīdoṣahānidam | sukhasaubhāgyadaṃ nityaṃ tathā'bhīṣṭapradaṃ nṛṇām

Ini terutama patut dicari oleh para wanita, sebab ia melenyapkan cela dan nestapa yang terkait dengan istri lain. Ia senantiasa menganugerahkan kebahagiaan dan keberuntungan, serta mengabulkan tujuan yang diinginkan para pria.

विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘विशेषेण’ = especially
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)
नारीभिःby/for women
नारीभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnārī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन (Instrumental plural)
सपत्नी-दोष-हानि-दम्giving removal of co-wife-related faults
सपत्नी-दोष-हानि-दम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapatnī (प्रातिपदिक) + doṣa (प्रातिपदिक) + hāni (प्रातिपदिक) + da (√dā, धातु)
Formसमास: तत्पुरुष (षष्ठी/सम्बन्ध-प्रधान): ‘सपत्नी-दोषस्य हानिः’ इति; ‘दम्’ = ददाति (द-प्रत्ययान्त/कृदन्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (agreeing with implied ‘इदम्’)
इदम्this (thing/rite)
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
सुख-सौभाग्य-दम्giving happiness and good fortune
सुख-सौभाग्य-दम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsukha (प्रातिपदिक) + saubhāgya (प्रातिपदिक) + da (√dā, धातु)
Formसमास: द्वन्द्व (सुखं च सौभाग्यं च) + ‘दम्’ (द-प्रत्ययान्त/कृदन्त ‘ददाति’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (agreeing with ‘इदम्’)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): always/constantly
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/उपमानबोधक): likewise/also
अभीष्ट-प्रदम्granting what is desired
अभीष्ट-प्रदम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootabhīṣṭa (प्रातिपदिक) + prada (√dā, धातु; ‘प्र’ उपसर्ग)
Formसमास: तत्पुरुष (कर्मधारय/उपपद-प्रधान): ‘अभीष्टं प्रददाति’ इति; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (agreeing with ‘इदम्’)
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) विभक्ति, बहुवचन (Genitive plural)

Pulastya (contextual)

Tirtha: Kaṭeśvara–Gaṅgeśvara (implied as the subject of the chapter’s phala)

Type: kshetra

Scene: Pilgrims—women foremost—stand before the twin liṅgas; a symbolic veil of 'doṣa' dissolves; auspicious signs (mangala-kalasha, lamps, flowering bilva) surround them, while Śiva’s calm presence promises iṣṭa-siddhi.

K
Kaṭeśvara
G
Gaṅgeśvara
Ś
Śiva

FAQs

A tīrtha’s grace is portrayed as practical dharma: it removes social and inner afflictions and establishes well-being and prosperity.

The Kaṭeśvara–Gaṅgeśvara sacred complex within Arbuda Khaṇḍa.

No separate ritual is detailed; the implied practice is devotional approach and darśana at the holy place.