Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

कुलसंतारणंनाम तीर्थमेतद्भविष्यति । तस्मात्त्वमपि राजेंद्र सहाऽस्माभिर्दिवं प्रति । आगच्छानेन देहेन तीर्थस्यास्य प्रभावतः

kulasaṃtāraṇaṃnāma tīrthametadbhaviṣyati | tasmāttvamapi rājeṃdra sahā'smābhirdivaṃ prati | āgacchānena dehena tīrthasyāsya prabhāvataḥ

Tīrtha ini kelak dikenal sebagai ‘Kulasaṃtāraṇa’—Penyelamat garis keturunan. Maka, wahai raja di atas para raja, datanglah bersama kami menuju surga dengan tubuh ini juga, berkat daya suci tempat ziarah ini.

कुलसंतारणम्the saving of the lineage
कुलसंतारणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक) + संतारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘कुलस्य संतारणम्’)
नामnamed
नाम:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनामनिर्देशक-अव्यय (particle meaning ‘named/called’)
तीर्थम्a sacred ford/place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् ‘तीर्थम्’
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formहेतुवाचक-अव्यय (therefore)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘राज्ञाम् इन्द्रः’)
सहtogether with
सह:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारक-अव्यय (preposition-like indeclinable ‘with’)
अस्माभिःwith us
अस्माभिः:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati-karma (Goal as object/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Dik (Direction/दिक्)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/दिशावाचक-अव्यय (towards)
आगच्छcome
आगच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + आ (उपसर्ग)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
अनेनwith this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; विशेषणम् ‘देहेन’
देहेनwith (your) body
देहेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
तीर्थस्यof the sacred place
तीर्थस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
प्रभावतःdue to the power
प्रभावतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb: ‘due to/from the power’)

Pitṛs (forefathers), reported by Pulastya

Tirtha: Kulasaṃtāraṇa

Type: ghat

Listener: Yayāti (royal sage/king)

Scene: A revered sage points out the Kulasaṃtāraṇa-tīrtha to a king; the tīrtha glows with sanctity as attendants beckon toward a celestial path, implying ascent ‘with this very body’.

K
Kulasaṃtāraṇa Tīrtha
P
Pitṛs
K
King
H
Heaven (Diva)

FAQs

A tīrtha’s mahātmya is proven by its power to uplift lineage and grant extraordinary spiritual destiny through sincere rites.

Kulasaṃtāraṇa Tīrtha at Arbuda (identified and named here for its lineage-delivering power).

The implied foundation is snāna and tarpaṇa at this tīrtha; the verse highlights the resulting divine ascent attributed to tīrtha-prabhāva.