Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

गंगाद्यानि च तीर्थानि केदाराद्या दिवौकसः । मया सह पुरा देवाः शक्राद्या नृपसत्तमाः

gaṃgādyāni ca tīrthāni kedārādyā divaukasaḥ | mayā saha purā devāḥ śakrādyā nṛpasattamāḥ

“Tīrtha-tīrtha yang bermula dari Gaṅgā, dan para makhluk surgawi yang terkait dengan tempat-tempat suci bermula dari Kedāra—dahulu kala, wahai raja terbaik, para dewa yang dipimpin Śakra menyertaiku.”

गङ्गाद्यानिbeginning with the Ganga
गङ्गाद्यानि:
Karma (as qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगङ्गा + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन; ‘गङ्गा-आदि’ इति समास, तीर्थानि इति विशेष्य
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन
केदाराद्याःbeginning with (those at) Kedara
केदाराद्याः:
Karta (as qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेदार + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन; ‘केदार-आदि’ इति समास, दिवौकसः/देवाः इति विशेष्य
दिवौकसःheaven-dwellers (gods)
दिवौकसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव् + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन; ‘दिवि ओकः यस्य’ इत्यर्थे (heaven-dwellers)
मयाby me/with me (as agent)
मया:
Sahakari/Karana (Instrument/साधन)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सहtogether with
सह:
Saha (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (with)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन
शक्राद्याःbeginning with Indra
शक्राद्याः:
Karta (as qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन; ‘शक्र-आदि’ इति समास, देवाः इति विशेष्य
नृपसत्तमाःbest of kings (epithet)
नृपसत्तमाः:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृप + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि प्रयुज्यते (contextual epithet)

Pulastya

Tirtha: Gaṅgā and Kedāra-associated tīrthas (collective)

Type: kshetra

Listener: Yayāti

Scene: Pulastya recalls an earlier time when he was accompanied by Indra and the gods, moving among famed tīrthas like Gaṅgā and Kedāra-linked sites—suggesting a celestial pilgrimage procession.

G
Gaṅgā
T
Tīrtha
K
Kedāra
D
Devas
Ś
Śakra (Indra)
P
Pulastya

FAQs

Holy places are portrayed as cosmic institutions—tīrthas and devas together sustain dharma, making pilgrimage part of a larger sacred order.

Gaṅgā-tīrthas and Kedāra (as a leading sacred locus) are invoked as central reference points.

No direct ritual; it introduces the divine assembly and the sacred geography framework.