Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

तथान्ये मुनयः शांतास्त्यक्त्वा तीर्थानि दूरतः । तत्राश्रमपदं कृत्वा प्रयाताः परमं पदम्

Transliteration

tathānye munayaḥ śāṃtāstyaktvā tīrthāni dūrataḥ | tatrāśramapadaṃ kṛtvā prayātāḥ paramaṃ padam

Translation

Demikian pula para muni lain yang tenteram, meninggalkan tīrtha-tīrtha yang jauh; mereka mendirikan āśrama di sana dan mencapai kedudukan tertinggi.

Word by Word

• तथा: thus/likewise
• तथा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus/so)

• अन्ये: other
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; मुनयः इति विशेषणम्

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• शान्ताः: peaceful
• शान्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (कृदन्त; √शम् (धातु) + क्त)
• Form: भूतकृदन्तः (past participle/क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; मुनयः इति विशेषणम्

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: त्यक्त (कृदन्त; √त्यज् (धातु) + क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive); ‘having abandoned’

• तीर्थानि: sacred places
• तीर्थानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• दूरतः: from far away
• दूरतः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दूरतः (अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb); ‘from afar’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• आश्रम-पदम्: a hermitage-site
• आश्रम-पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘place of an āśrama’)

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: कृत (कृदन्त; √कृ (धातु) + क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive); ‘having made’

• प्रयाताः: went forth/attained
• प्रयाताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रयात (कृदन्त; प्र√या (धातु) + क्त)
• Form: भूतकृदन्तः (past participle/क्त) परस्मैपद-भावे; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘they went’ इत्यर्थे (finite sense)

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पदम् इति विशेषणम्

• पदम्: state/abode
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A tranquil sacred grove with multiple small hermitages; serene sages performing japa and tending sacred fires near the tīrtha; a subtle upward light signifies attainment of the supreme state.

Characters & Entities

• Munis (sages)
• Āśrama
• Paramam padam

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sustained proximity to a powerful sacred place—through disciplined life and contemplation—supports attainment of the highest goal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The featured Nāgarakhaṇḍa tīrtha where sages choose to settle, implying exceptional sanctity compared to distant pilgrimage sites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Creating an āśrama (spiritual dwelling) near the tīrtha is presented as an efficacious sacred discipline.