Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14
Devanagari script
येन व्यापाद्यते तेन शक्रोऽयं मदगर्वितः । मखमाहात्म्यसंपन्नः स्वल्पबुद्धिपरा क्रमः
Transliteration
yena vyāpādyate tena śakro'yaṃ madagarvitaḥ | makhamāhātmyasaṃpannaḥ svalpabuddhiparā kramaḥ
Translation
Dengan cara yang sama yang membuat Śakra (Indra) mabuk oleh kesombongan, biarlah ia dibinasakan; walau terkait kemuliaan yajña, tindak-tanduknya dikuasai budi yang sempit.
Word by Word
येनby which/with whom
येन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; relative-instrumental/ablative sense by context
व्यापाद्यतेis slain/destroyed
व्यापाद्यते:
कर्म (Object)
TypeVerb
Rootव्यापाद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (Passive)
तेनby that (one/means)
तेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; demonstrative-instrumental
शक्रःIndra (Śakra)
शक्रः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अयम्this
अयम्:
कर्ता (Apposition)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मदगर्वितःproud with intoxication/arrogance
मदगर्वितः:
कर्ता (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमद (प्रातिपदिक) + गर्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गर्व्/गर्व्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifying शक्रः); समासः—षष्ठी/तत्पुरुषार्थः ‘मदेन गर्वितः’
मखमाहात्म्यसंपन्नःendowed with the glory of the sacrifice
मखमाहात्म्यसंपन्नः:
कर्ता (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमख (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + संपन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पद्/√पन् with सम्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifying शक्रः); समासः—तत्पुरुषः ‘मखस्य माहात्म्येन संपन्नः/युक्तः’
स्वल्पबुद्धिपरःof little intelligence
स्वल्पबुद्धिपरः:
कर्ता (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्वल्प (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifying क्रमः); समासः—तत्पुरुषः ‘स्वल्पा बुद्धिः यस्य सः/स्वल्पबुद्धौ परः’ (sense: of little understanding)
क्रमःconduct/behavior
क्रमः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
Speaker
Vālakhilya Munis (continuation of mantra-intention)
Characters & Entities
Ś
Śakra (Indra)M
Makha/Yajña (sacrificial rite)FAQs
Association with sacred rites is not enough—without humility and right discernment, even the exalted fall from dharma.
No site is named; the verse stresses the moral dimension of yajña-related greatness (makha-māhātmya).
No step-by-step rite is detailed; it continues the resolve of a mantra-prayoga aimed at removing an unworthy Indra.