Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 77›Shloka 79
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

Devanagari script

विवाहसमये प्राप्ते प्रारम्भे वा शृणोति यः । एतदाख्यानमव्यग्रं संपूज्य वृषभध्वजम् । तस्याऽविघ्नं भवेत्सर्वं कर्म वैवाहिकं च यत्

Transliteration

vivāhasamaye prāpte prārambhe vā śṛṇoti yaḥ | etadākhyānamavyagraṃ saṃpūjya vṛṣabhadhvajam | tasyā'vighnaṃ bhavetsarvaṃ karma vaivāhikaṃ ca yat

Translation

Siapa pun yang ketika waktu pernikahan tiba—atau pada awal pelaksanaannya—mendengarkan kisah suci ini dengan pikiran tak terganggu, setelah memuja Vṛṣabhadhvaja (Śiva) dengan semestinya, maka seluruh upacara pernikahannya menjadi tanpa rintangan.

Word by Word
विवाहसमयेat the time of marriage
विवाहसमये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक) + समय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: विवाहस्य समये
प्राप्तेwhen (it) has arrived/come
प्राप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute) विवाहसमये प्राप्ते
प्रारम्भेat the beginning
प्रारम्भे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रारम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
वाor
वा:
Avyaya (Connector/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पबोधक अव्यय (disjunctive particle)
शृणोतिhe hears/listens
शृणोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण आख्यानम्
आख्यानम्narrative, account
आख्यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अव्यग्रम्without distraction, attentive
अव्यग्रम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण आख्यानम्
संपूज्यhaving duly worshipped
संपूज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम्-पूज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having worshipped’
वृषभध्वजम्Vṛṣabhadhvaja (Śiva, whose banner is a bull)
वृषभध्वजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि: वृषभः ध्वजः यस्य सः (epithet of Śiva)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अविघ्नम्unobstructed, without hindrance
अविघ्नम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootअविघ्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
भवेत्may become / will be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण कर्म
कर्मrite, act, ceremony
कर्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैवाहिकम्pertaining to marriage
वैवाहिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैवाहिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण कर्म
चand
च:
Avyaya (Connector/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यत्whatever (which)
यत्:
Visheshya (Relative qualifier/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative) कर्म इति विशेष्येण
Speaker

Narrative voice (phalaśruti within Sūta’s discourse context)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis / dvijāḥ

Visual Art Cues

Scene: A wedding pavilion at commencement; a devotee couple/sponsor listens to a reciter while a Śiva shrine with Nandin and the bull-banner emblem is worshipped; atmosphere of auspicious order and calm focus.

Characters & Entities
V
Vṛṣabhadhvaja (Śiva)
V
Vivāha (marriage)

FAQs

Ritual success is linked to devotion and attentive listening to sacred history, not merely external ceremony.

The narrative (ākhyāna) belongs to the Haravedī/Vṛṣabhadhvaja Māhātmya; its recitation is treated as a protective sacred act.

Before or at the start of marriage rites: worship Vṛṣabhadhvaja and listen to this ākhyāna with focused attention to ensure obstacle-free ceremonies.

←Previous Verse
Next Verse→