Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

एतस्मिन्नंतरे तस्माद्वेदिमध्याच्च तत्क्षणात् । अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनां भावितात्मनाम् । अंगुष्ठकप्रमाणानि निष्क्रान्तानि द्विजोत्तमाः

etasminnaṃtare tasmādvedimadhyācca tatkṣaṇāt | aṣṭāśītisahasrāṇi munīnāṃ bhāvitātmanām | aṃguṣṭhakapramāṇāni niṣkrāntāni dvijottamāḥ

Pada saat itu juga, dari tengah vedi (altar), keluarlah delapan puluh delapan ribu resi yang berjiwa terlatih—sebesar ibu jari, wahai yang terbaik di antara dwija.

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
अन्तरेin the interval/meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम
वेदिमध्यात्from the middle of the altar
वेदिमध्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवेदी + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तत्पुरुषः (वेद्याः मध्यः)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तत्क्षणात्at that very moment
तत्क्षणात्:
Apadana (Source/Time-point/अपादान)
TypeNoun
Rootतत् + क्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तत्पुरुषः (तस्मिन् क्षणे)
अष्टाशीतिसहस्राणिeighty-eight thousand
अष्टाशीतिसहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्टाशीति + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समासः (अष्टाशीतिः सहस्राणि = 88,000)
मुनीनाम्of sages
मुनीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
भावितात्मनाम्of those with purified/controlled selves
भावितात्मनाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभावित + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; बहुव्रीहिः (भावितः आत्मा येषाम्)
अङ्गुष्ठकप्रमाणानिthumb-sized
अङ्गुष्ठकप्रमाणानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअङ्गुष्ठक + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (अङ्गुष्ठकः प्रमाणं येषाम्)
निष्क्रान्तानिemerged
निष्क्रान्तानि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस् + क्रम् (धातु) → निष्क्रान्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having come out/emerged’
द्विजोत्तमाःbest of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Apposition (Karta-samānādhikaraṇa/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (द्विजेषु उत्तमाः)

Unspecified (contextual narrator/authority voice within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Type: kshetra

Listener: dvijottama (addressed)

Scene: From the altar’s center, a torrent-like emergence of thumb-sized sages—eighty-eight thousand—radiant and orderly, filling the ritual ground like a living constellation of ascetics.

V
Vālakhilya sages
V
Vedi (altar)

FAQs

Consecrated ritual space is portrayed as generative of holiness; disciplined beings arise where purity and divine order converge.

No named tīrtha appears in the verse; the altar (vedi) functions as the sacred locus in the narrative.

None; it narrates an emergence event tied to the vedi (altar).