Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 92

Devanagari script

ततस्तं पापनिर्मुक्तं तेजसा भास्करोपमम् । दृष्ट्वा पुत्रास्तथा मर्त्याः प्रणेमुस्तुष्टिसंयुताः

Transliteration

tatastaṃ pāpanirmuktaṃ tejasā bhāskaropamam | dṛṣṭvā putrāstathā martyāḥ praṇemustuṣṭisaṃyutāḥ

Translation

Kemudian, melihatnya terbebas dari dosa dan bercahaya laksana matahari, putra-putranya serta rakyat menunduk bersujud hormat, dipenuhi puas dan gembira.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अपादान/क्रमार्थक-अव्ययम् (thereupon/then)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम

• पाप-निर्मुक्तम्: freed from sin
• पाप-निर्मुक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पाप-निर्मुक्त (कृदन्त; समास; नि-√मुच् धातु)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; तत्पुरुषः (पापेभ्यः निर्मुक्तः)

• तेजसा: with radiance
• तेजसा: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्

• भास्कर-उपमम्: like the sun
• भास्कर-उपमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भास्कर-उपम (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; तत्पुरुषः (भास्करस्य उपमः)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund): ‘having seen’

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), बहुवचनम्

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: रीत्यर्थक-अव्ययम् (likewise/also)

• मर्त्याः: mortals/people
• मर्त्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), बहुवचनम्

• प्रणेमुः: bowed down
• प्रणेमुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√नम् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्

• तुष्टि-संयुताः: endowed with satisfaction/joy
• तुष्टि-संयुताः: Karta (Predicate/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुष्टि-संयुक्त (कृदन्त; समास; सम्-√युज् धातु)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), बहुवचनम्; तत्पुरुषः (तुष्ट्या/तुष्टिं संयोगेन युक्ताः)

Speaker

Unspecified in snippet (within Sūta’s narration)

Characters & Entities

• king (implied)
• sons
• people

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification through dharma and tīrtha manifests outwardly as clarity, radiance, and renewed social harmony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode pertains to Bhrūṇagarta, associated with removal of grave sin.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse emphasizes the fruit (phala) of purification.