Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

पाषाणसारसंभूता पुण्यदात्री महाजला । तस्याः सुविमले नीरे तव वासो भविष्यति

Transliteration

pāṣāṇasārasaṃbhūtā puṇyadātrī mahājalā | tasyāḥ suvimale nīre tava vāso bhaviṣyati

Translation

Terlahir dari sari hakikat batu, ia adalah pemberi puṇya dan sungai yang agung. Dalam airnya yang amat bening, tempat tinggalmu kelak akan terjadi.

Word by Word

• पाषाणसारसंभूता: born from the essence of stone
• पाषाणसारसंभूता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाषाण + सार + सम्भूत (प्रातिपदिक; पाषाण-सार-सम्भूत)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘सम्-भू’ (सम्भूत); तत्पुरुषसमासः (पाषाणस्य सारः)

• पुण्यदात्री: bestower of merit
• पुण्यदात्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य + दातृ (प्रातिपदिक; पुण्य-दात्री)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (कर्म-तत्पुरुषः: पुण्यं ददाति)

• महाजला: having great waters
• महाजला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महा + जल (प्रातिपदिक; महा-जला)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयसमासः

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6/षष्ठी), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग

• सुविमले: in very pure
• सुविमले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सु + विमल (प्रातिपदिक; सु-विमल)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारयसमासः; नीरे इत्यस्य विशेषणम्

• नीरे: water
• नीरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/सप्तमी), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6/षष्ठी), एकवचन

• वासः: dwelling/abode
• वासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), एकवचन

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṇḍakī (Śālagrāma-sambandha)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A mighty river born from stone-essence flows clear; within her pure waters, Viṣṇu’s destined residence is foretold—suggesting Śālagrāma stones gleaming beneath the current.

Characters & Entities

• Gaṇḍakī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine purity can manifest through nature; sacred waters become a living field for merit and spiritual presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gaṇḍakī River, whose waters are described as exceptionally pure and merit-bestowing.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly encourages tīrtha association—living by, bathing in, and honoring the sacred river for puṇya.