Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 76

नित्यं प्रपूजयिष्यामस्तथान्येऽपि द्विजोत्तमाः । बालेनाऽनेन सार्धं ते सख्यमत्र स्थितं यतः । बालसख्यमिति ख्यातं नाम्ना तेन भविष्यति

nityaṃ prapūjayiṣyāmastathānye'pi dvijottamāḥ | bālenā'nena sārdhaṃ te sakhyamatra sthitaṃ yataḥ | bālasakhyamiti khyātaṃ nāmnā tena bhaviṣyati

Kami akan senantiasa memuja-Nya; demikian pula para dvija utama yang lain. Karena di sini persahabatanmu dengan anak ini telah teguh, maka tempat ini akan termasyhur dengan nama “Bālasakhya”.

नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-प्रयोगः (accusative adverbial: ‘always’)
प्रपूजयिष्यामःwe shall worship
प्रपूजयिष्यामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
Formलृट्-लकारः (simple future), उत्तमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formनिपात/क्रियाविशेषणम् (in the same way; likewise)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (also/even)
द्विजोत्तमाःexcellent Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (उत्तमाः द्विजाः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
बालेनwith the boy
बालेन:
Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अनेनwith this
अनेन:
Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; demonstrative qualifying ‘बालेन’
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्ययम् (together with)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; possessive ‘your’
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (here)
स्थितम्established; set
स्थितम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; qualifies ‘सख्यम्’
यतःbecause
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्ययम् (because/since)
बालसख्यम्friendship with/among boys; boy-friendship
बालसख्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक) + सख्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (बालस्य सख्यम्), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
इतिthus; called
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
ख्यातम्known; famed
ख्यातम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; predicate of ‘बालसख्यम्’
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘by name’
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; refers to the name just mentioned
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (simple future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Ṛṣis (the sages)

Tirtha: Bālasakhya

Type: ghat

Listener: Dvijottama addressed; broader audience of pilgrims implied

Scene: A gathering of dvijottamas at the tīrtha proclaim continuous worship; the child and devotee stand together, symbolizing ‘friendship’; a sign/inscription metaphorically marks the place as ‘Bālasakhya’.

B
Bālasakhya (name of tīrtha)
P
Pitāmaha/Brahmā (implied worship)
D
Dvijas

FAQs

Sacred geography is born from lived dharma—relationships, vows, and worship leave enduring sanctity in a place.

Bālasakhya-tīrtha, named because of the established ‘friendship with the child’ at this location.

Nitya-prapūjā—continual worship by the sages and other dvijas, sustaining the tīrtha’s sanctity.