Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

दौर्भाग्येण समोपेता रूपेणापि समन्विता । अथान्याः शतशस्तस्य भार्याश्चांतःपुरे स्थिताः

Transliteration

daurbhāgyeṇa samopetā rūpeṇāpi samanvitā | athānyāḥ śataśastasya bhāryāścāṃtaḥpure sthitāḥ

Translation

Ia diselimuti nasib malang, namun juga dianugerahi keelokan rupa. Dan selain dirinya, sang raja memiliki ratusan istri lain yang tinggal di dalam istana bagian dalam.

Word by Word

• दौर्भाग्येण: with misfortune
• दौर्भाग्येण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दौर्भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• समोपेता: endowed/possessed
• समोपेता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-उप-√इ (धातु) → समोपेत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; (पिङ्गला इत्यस्य) विशेषण

• रूपेण: with beauty/form
• रूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); समुच्चयार्थ (also/even)

• समन्विता: endowed, accompanied
• समन्विता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अनु-√इ (धातु) → समन्वित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; (पिङ्गला इत्यस्य) विशेषण

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• अन्याः: other (women)
• अन्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन

• शतशः: by the hundreds
• शतशः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: शतशः (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाणवाचक-क्रियाविशेषण (by hundreds, in hundreds)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन

• भार्याः: wives
• भार्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अन्तःपुरे: in the inner palace
• अन्तःपुरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तःपुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• स्थिताः: were staying, stationed
• स्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; 'भार्याः' इत्यस्य विधेय

Speaker

Atithi

Skanda Dialogue

Listener: Dvijāḥ (implied)

Visual Art Cues

Scene: Piṅgalā, strikingly beautiful yet shadowed by ill-fortune, stands amid a vast inner palace filled with many queens—opulence mixed with tension.

Characters & Entities

• Piṅgalā
• King (implied)
• Antaḥpura
• Many wives

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Beauty and fortune do not necessarily coincide; Purāṇic dharma warns that outer charm can coexist with karmic adversity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.