Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 176›Shloka 9
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

गोवर्धन उवाच । अहमर्चां करिष्यामि लिंगस्यास्य सदा द्विज । भक्तिं च प्रकरिष्यामि हेतोरस्य हेतोरस्य कृते द्विज । पूजार्थं चैव ये चान्ये मम वंशसमुद्रवाः

Transliteration

govardhana uvāca | ahamarcāṃ kariṣyāmi liṃgasyāsya sadā dvija | bhaktiṃ ca prakariṣyāmi hetorasya hetorasya kṛte dvija | pūjārthaṃ caiva ye cānye mama vaṃśasamudravāḥ

Translation

Govardhana berkata: “Wahai dvija (brāhmaṇa), aku akan senantiasa melakukan arcana bagi Liṅga ini. Dan demi tujuan inilah, wahai dvija, aku akan menumbuhkan bhakti. Untuk pūjā, yang lain dari garis keturunanku pun akan turut maju.”

Word by Word
गोवर्धनःGovardhana
गोवर्धनः:
Karta (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootगोवर्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
अर्चाम्worship, offering
अर्चाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्चा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
करिष्यामिI will do
करिष्यामि:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
लिङ्गस्यof the liṅga
लिङ्गस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
सदाalways
सदा:
Kala (Time adjunct/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
द्विजO Brahmin
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
भक्तिम्devotion
भक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
प्रकरिष्यामिI will perform/produce
प्रकरिष्यामि:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √कृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
हेतोःfor the sake of / of the cause
हेतोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
हेतोःfor the sake of
हेतोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; पुनरुक्ति (repetition in पाठ)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; पुनरुक्ति (repetition in पाठ)
कृतेfor the sake of
कृते:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootकृत (कृदन्त; √कृ (धातु))
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभाववत् प्रयोगः; ‘कृते’ = ‘for the sake of’ (हेतौ)
द्विजO Brahmin
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
पूजार्थम्for worship (purpose)
पूजार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपूजा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (पूजायाः अर्थः)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
येwho
ये:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Additional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
वंशसमुद्रवाःthose connected with my lineage (reading uncertain)
वंशसमुद्रवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवंश + समुद्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (वंशे समुद्रवाः/समुद्रव-सम्बद्धाः); पाठरूप ‘समुद्रव’ दुर्लभ
Speaker

Govardhana

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A brāhmaṇa (dvija)

Visual Art Cues

Scene: Govardhana, hands folded, speaks before a brāhmaṇa near the liṅga shrine; behind him stand members of his lineage ready to assist with pūjā offerings—flowers, lamps, water pots—signaling a hereditary service line.

Characters & Entities
G
Govardhana
Ś
Śiva (Liṅga)

FAQs

Sthala-māhātmya emphasizes sustained, generational devotion—daily worship and bhakti preserve and transmit sacred merit.

The Nāgarakhaṇḍa tīrtha where the Liṅga (later famed as Kaṃsārīśvara) is to be regularly worshipped.

A vow of continual arcā/pūjā of the Liṅga, coupled with deliberate cultivation of devotion (bhakti).

←Previous Verse
Next Verse→