Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

पितुर्गृहात्समानीय जात्यानश्वांस्तथा गजान् । रक्तानि चैव वस्त्राणि काश्मीराद्यं विलेपनम्

Transliteration

piturgṛhātsamānīya jātyānaśvāṃstathā gajān | raktāni caiva vastrāṇi kāśmīrādyaṃ vilepanam

Translation

Ia mendatangkan dari rumah ayahnya kuda-kuda pilihan dan juga gajah, serta pakaian merah, juga lulur dan wewangian untuk berhias seperti kesar (safron) dan lainnya.

Word by Word

• पितुः: of (her) father
• पितुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: pitṛ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• गृहात्: from the house
• गृहात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: gṛha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

• समानीय: having brought
• समानीय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: sam-ā-√nī (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) = having brought/collected

• जात्यान्: well-bred
• जात्यान्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: jātya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण ‘अश्वान्’ (of good breed/pure)

• अश्वान्: horses
• अश्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: aśva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• तथा: also
• तथा: Sambandha (Conjunction-like/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयार्थ/क्रियाविशेषण) = also/likewise

• गजान्: elephants
• गजान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: gaja (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• रक्तानि: red
• रक्तानि: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: rakta (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण ‘वस्त्राणि’

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात) = indeed/just

• वस्त्राणि: garments
• वस्त्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vastra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• काश्मीराद्यम्: Kashmiri etc.
• काश्मीराद्यम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: kāśmīra (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: ‘काश्मीरम् आदिः यस्य’/‘काश्मीर-आदि’ (Kashmiri etc.); विशेषण ‘विलेपनम्’

• विलेपनम्: ointment/cosmetic paste
• विलेपनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vilepana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Narrator (not explicitly named in the excerpt)

Visual Art Cues

Scene: A procession of fine-bred horses and elephants arrives from the woman’s paternal home; attendants carry red garments and saffron-based unguents; the scene is opulent and sensorial.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly symbols of power and luxury can captivate the mind and redirect one from restrained, dharmic living.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is explicitly referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse lists royal possessions and adornments being gathered.