Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54
Devanagari script
ततश्चित्रांगदस्यापि ददौ शापं सुदारुणम् । स दृष्ट्वाऽकाशमार्गेण गच्छमानं भयातुरम्
Transliteration
tataścitrāṃgadasyāpi dadau śāpaṃ sudāruṇam | sa dṛṣṭvā'kāśamārgeṇa gacchamānaṃ bhayāturam
Translation
Kemudian ia juga mengucapkan kutukan yang sangat mengerikan kepada Citrāṅgada, melihatnya melarikan diri melalui jalur langit dengan ketakutan.
Word by Word
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘then/thereafter’
चित्रांगदस्यof Citrāṅgada
चित्रांगदस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचित्रांगद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन — ‘of Citrāṅgada’
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — ‘also/even’
ददौgave (pronounced)
ददौ:
Kriya (Main action/मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन — ‘gave/uttered’
शापम्a curse
शापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘a curse’
सु-दारुणम्very dreadful
सु-दारुणम्:
Karma (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-उपसर्ग/प्रादि) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘very terrible’ (qualifying शापम्)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘he’
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकालिक)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) — ‘having seen’
आकाश-मार्गेणthrough the sky-route
आकाश-मार्गेण:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — ‘by/through the sky-path’
गच्छमानम्going
गच्छमानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘going’ (object seen)
भय-आतुरम्terrified
भय-आतुरम्:
Karma (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + आतुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘distressed by fear’ (qualifying गच्छमानम्)
Speaker
Narrator (purāṇic narrative voice)
Visual Art Cues
Scene: A terrified young man (Citrāṅgada) moving along an aerial path; below, an enraged sage/avenger points upward, uttering a dreadful curse; the sky darkens as fate turns.
Characters & Entities
C
CitrāṅgadaŚ
śāpa (curse)FAQs
Adharma invites śāpa-like consequences; fear signals inner recognition of wrongdoing and imminent karmic fruition.
Not stated in this verse.
None.