Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

रोगा ऊचुः । किमर्थं देवदेवेश त्वया सृष्टा वयं विभो । आदेशो दीयतां शीघ्रं प्रसादः क्रियतामिति

Transliteration

rogā ūcuḥ | kimarthaṃ devadeveśa tvayā sṛṣṭā vayaṃ vibho | ādeśo dīyatāṃ śīghraṃ prasādaḥ kriyatāmiti

Translation

Penyakit-penyakit itu berkata: “Wahai Dewa di atas para dewa, wahai Yang Mahakuasa, untuk tujuan apakah Engkau menciptakan kami? Berikanlah perintah kepada kami segera; limpahkanlah anugerah-Mu.”

Word by Word

• रोगाः: the diseases
• रोगाः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Speech/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचन

• किमर्थम्: for what reason? why?
• किमर्थम्: Hetu (Cause queried/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: किम्-अर्थ (प्रातिपदिक; किम् + अर्थ)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; प्रश्नार्थक-अव्यय (for what reason?)

• देवदेवेश: O Lord of the god of gods
• देवदेवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव-देव-ईश (प्रातिपदिक; देव + देव + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवस्य ईशः)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent-instrument in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया एकवचन (instrumental)

• सृष्टाः: created
• सृष्टाः: Karta (Subject complement)
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु) + क्त
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; कर्मणि भावः (we having been created)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा बहुवचन

• विभो: O mighty one, O lord
• विभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन

• आदेशः: an आदेश (command)
• आदेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आदेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• दीयताम्: let it be given
• दीयताम्: Vidhi (Request/विधि)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकारः, कर्मणि प्रयोगः (passive imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचन

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्रम् (अव्यय)
• Form: काल/रीतिवाचक-अव्यय (quickly)

• प्रसादः: grace, favor
• प्रसादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• क्रियताम्: let it be done
• क्रियताम्: Vidhi (Request/विधि)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकारः, कर्मणि प्रयोगः (passive imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचन

• इति: thus
• इति: Vakyapariccheda (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यन्त-निपात (quotative particle)

Speaker

Rogāḥ (personified Diseases)

Visual Art Cues

Scene: A ring of personified diseases, fierce in appearance, speak with folded hands to Brahmā: ‘Why were we created? Give us our orders quickly; grant favor.’ The contrast of terror and devotion is central.

Characters & Entities

• Rogāḥ (Diseases)
• Brahmā (implied addressee: Deva-deveśa, Vibhu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even forces that cause pain are shown as accountable to divine command—suggesting moral structure behind worldly experience.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is mentioned in this verse; it is a narrative dialogue within the chapter’s tīrtha context.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse requests an आदेश (divine instruction), not a human ritual.