Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

तवापि योग्यतां श्रेष्ठां करिष्यामि महामते । यदि मे वर्तसे वाक्ये मुक्त्वा स्पर्द्धां द्विजोद्भवाम्

tavāpi yogyatāṃ śreṣṭhāṃ kariṣyāmi mahāmate | yadi me vartase vākye muktvā sparddhāṃ dvijodbhavām

“Wahai yang berhati agung, Aku pun akan menganugerahkan kepadamu kelayakan dan kewenangan tertinggi—jika engkau berpegang pada sabdaku, setelah menanggalkan persaingan yang lahir dari keangkuhan Brāhmaṇa.”

तवof you/your
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
योग्यताम्fitness, eligibility
योग्यताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
श्रेष्ठाम्excellent, best
श्रेष्ठाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘योग्यताम्’ इत्यस्य विशेषणम्
करिष्यामिI will make
करिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तबोधक अव्यय (conditional particle)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन; अत्र ‘मम’ (genitive) अर्थे—‘मे वाक्ये’ = ‘मम वाक्ये’
वर्तसेyou abide/act
वर्तसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; ‘वर्तते’ इत्यस्य मध्यमपुरुषः
वाक्येin (my) word/command
वाक्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
मुक्त्वाhaving abandoned
मुक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वक्रिया
स्पर्द्धाम्rivalry, contention
स्पर्द्धाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्पर्द्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
द्विजोद्भवाम्born of Brahmin pride
द्विजोद्भवाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘स्पर्द्धाम्’ इत्यस्य विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजात् उद्भवा)

Maheśvara (Śiva)

Tirtha: Same refuge-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Śiva offers a boon-like assurance while simultaneously admonishing; Citraśarman’s posture shifts from confident to humbled—head bowed, hands folded—signaling the inner turning from rivalry to obedience.

M
Maheśvara
C
Citraśarman (implied)
D
Dwijas (Brāhmaṇas)

FAQs

Spiritual authority is perfected through humility and obedience to dharma, not through pride or rivalry.

The verse is ethical instruction within the kṣetra narrative; it does not name a particular tīrtha.

No ritual act is prescribed; the ‘practice’ here is moral discipline—renouncing spardhā and following Śiva’s instruction.