Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

Devanagari script

छत्रेण ध्रियमाणेन चामरेण विराजितः । तदा सर्वैः समेतो हि लोकपालैः प्रतापितः

Transliteration

chatreṇa dhriyamāṇena cāmareṇa virājitaḥ | tadā sarvaiḥ sameto hi lokapālaiḥ pratāpitaḥ

Translation

Dihiasi payung kebesaran yang diusung dan berkilau oleh cāmara (kipas kerajaan), ia saat itu disertai semua Lokapāla, tampak mulia dan berwibawa.

Word by Word

• छत्रेण: with an umbrella
• छत्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: छत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Neuter, Instrumental, Singular)

• ध्रियमाणेन: being held
• ध्रियमाणेन: Karana (Instrument-qualifier/करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धृ (धातु) + यमाण (शानच्-प्रत्यय)
• Form: वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्तः (शानच्/यमाण), नपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम्; छत्रस्य विशेषणम्: “being held”

• चामरेण: with a yak-tail fan
• चामरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चामर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Neuter, Instrumental, Singular)

• विराजितः: adorned
• विराजितः: Karta (Subject-state/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि + राज् (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; “adorned/illuminated” (predicate adjective)

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (then)

• सर्वैः: by/with all
• सर्वैः: Saha (Association/सह)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Masculine, Instrumental, Plural)

• समेतः: accompanied
• समेतः: Karta (Subject-state/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + इ (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; “accompanied/assembled (with)”

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (indeed)

• लोकपालैः: with the guardians of the worlds
• लोकपालैः: Saha (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष-समासः (लोकस्य पालाः); पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Masculine, Instrumental, Plural)

• प्रतापितः: made resplendent
• प्रतापितः: Karta (Subject-state/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र + तप् (धातु) + इत (णिच्-प्रत्यय + क्त)
• Form: णिजन्त-धातोः भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; “made splendid/empowered” (predicate)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Indra is honored with parasol and fly-whisk, surrounded by the Lokapālas in a radiant, martial procession—splendor poised against looming danger.

Characters & Entities

• Lokapālas
• Indra (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly sovereignty and honor are depicted as external splendor; the narrative soon redirects such power toward devotion and refuge in Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is directly praised in this verse; it supports the Kedārakhaṇḍa storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.