Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 146

Devanagari script

य इदं शृणुयाद्भक्त्या गौतमाख्यानमुत्तमम् । पुत्रपौत्रप्रियं प्राप्य स याति पदमव्ययम्

Transliteration

ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā gautamākhyānamuttamam | putrapautrapriyaṃ prāpya sa yāti padamavyayam

Translation

Siapa pun yang mendengarkan dengan bhakti kisah luhur tentang Gautama ini, setelah memperoleh yang dicintai berupa putra dan cucu, ia mencapai keadaan yang tak binasa.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शृणुयात्: should hear
• शृणुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• गौतमाख्यानम्: the story of Gautama
• गौतमाख्यानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गौतम + आख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—गौतमस्य आख्यानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गौतमाख्यानम् इत्यस्य विशेषणम्

• पुत्रपौत्रप्रियम्: dear (blessing) of sons and grandsons
• पुत्रपौत्रप्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पुत्र + पौत्र + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—पुत्रपौत्रयोः प्रियम् (द्वन्द्व-पूर्वपद + षष्ठी-तत्पुरुष); (फलरूपं वस्तु)

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वान्त)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (absolutive/gerund): having obtained

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• याति: goes
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• पदम्: state/abode
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अव्ययम्: imperishable
• अव्ययम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पदम् इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gautamākhyāna-associated kṣetra (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devotees gathered to hear the Gautama account; above them, a symbolic ‘imperishable state’ is suggested by a radiant, unsetting light; family figures (sons/grandsons) appear as blessings.

Characters & Entities

• Gautama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening to holy narratives grants both worldly well-being and the highest imperishable goal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter’s Gautama-centered sacred complex—Gautama-liṅga and the associated tīrtha (Ahalyā-saras).

What ritualistic prescription is mentioned?

Bhakti-śravaṇa: hearing the Gautama narrative with devotion is itself prescribed as a meritorious act.