Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 74

एकैकोऽपि क्षमो ग्रस्तुं जगत्सर्वं चराचरम् । एकैकस्यापि पर्याप्ता न सर्वेऽपि दिवौकसः

ekaiko'pi kṣamo grastuṃ jagatsarvaṃ carācaram | ekaikasyāpi paryāptā na sarve'pi divaukasaḥ

Masing-masing mampu menelan seluruh alam semesta yang bergerak maupun tak bergerak. Bahkan satu saja sudah lebih dari cukup; semua dewa sekalipun tak memadai untuk menghadapi satu orang.

एकैकःeach one
एकैकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक + एक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (एकश्च एकश्च), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle) ‘even/also’
क्षमःcapable
क्षमः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootक्षम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
ग्रस्तुम्to devour
ग्रस्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootग्रस् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to swallow/devour’
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (जगत्)
चराचरम्moving and unmoving
चराचरम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचर + अचर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (चरं च अचरं च), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (जगत्)
एकैकस्यof each one
एकैकस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootएक + एक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास, पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; ‘of each one’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle) ‘even’
पर्याप्ताःare sufficient
पर्याप्ताः:
Kriyā (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपरि-आप् (धातु) → पर्याप्त (कृदन्त-क्त)
Formक्त-कृदन्त ‘sufficient’, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण (divaukasaḥ)
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle) ‘even’
दिवौकसःheaven-dwellers (gods)
दिवौकसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव् + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दिवि ओकः यस्य/दिवि ओकः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvara Khaṇḍa context)

Scene: Kālanemi paints a terrifying picture: a single daitya looming in imagination as if able to swallow the cosmos; gods shown small and distant, overwhelmed by the claim.

D
Divaukasaḥ (Devas)

FAQs

Worldly power can appear overwhelming, yet it remains part of a larger cosmic order where dharma ultimately prevails.

No specific tīrtha is praised in this verse; it is part of a battle narration in the Kaumārikā section.

None; the verse focuses on describing the might of the opposing forces.