Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

कारणानुगतं कार्यमिदं शुक्रादभूद्वपुः । कथं विशुद्धिमायाति क्षालितांगारवद्वद

Transliteration

kāraṇānugataṃ kāryamidaṃ śukrādabhūdvapuḥ | kathaṃ viśuddhimāyāti kṣālitāṃgāravadvada

Translation

Akibat mengikuti sebabnya: tubuh ini lahir dari benih mani. Katakanlah, bagaimana ia dapat mencapai kesucian—seperti arang yang dicuci namun tetap hitam?

Word by Word

• कारणानुगतम्: following/depending on the cause
• कारणानुगतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कारण (प्रातिपदिक) + अनुगत (गम्-धातु; क्त-कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (कारणम् अनुगतम् = following the cause)

• कार्यम्: effect/result
• कार्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण

• शुक्रात्: from semen
• शुक्रात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (source)

• अभूत्: became/arose
• अभूत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वपुः: body
• वपुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• कथम्: how?
• कथम्: Prashna (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)

• विशुद्धिम्: purity/cleansing
• विशुद्धिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विशुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• आयाति: attains/comes to
• आयाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु) + आ (उपसर्ग)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• क्षालिताङ्गारवत्: like washed charcoal
• क्षालिताङ्गारवत्: Upamana (Simile/उपमान)
• Type: Adjective
• Root: क्षालित (क्षल्-धातु; क्त-कृदन्त) + अङ्गार (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
• Form: अव्ययवत्-प्रयोगः; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (contextual); उपमानार्थ (like washed charcoal)

• वद: say/speak
• वद: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Lomaśa

Characters & Entities

• Lomaśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bodily purity is limited; true purification is ethical and spiritual, not merely physical.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is mentioned; the verse is a philosophical reflection supporting dispassion.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it critiques reliance on external cleansing alone.