Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89

Devanagari script

वक्रतुंडादुदग्दिक्स्थः स्वःसिंधो रोधसिस्थितः । विनायकोस्त्यभयदः सर्वेषां भयनाशनः

Transliteration

vakratuṃḍādudagdiksthaḥ svaḥsiṃdho rodhasisthitaḥ | vināyakostyabhayadaḥ sarveṣāṃ bhayanāśanaḥ

Translation

Ke arah utara dari Vakratuṇḍa, di tepi sungai surgawi (Svarganadī), ada seorang Vināyaka yang menganugerahkan tanpa takut—penghapus ketakutan bagi semua.

Word by Word

• vakratuṃḍāt: from Vakratuṇḍa
• vakratuṃḍāt: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: vakra + tuṇḍa (प्रातिपदिक; वक्रतुण्ड)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; कर्मधारय (वक्रं तुण्डं यस्य)

• udak-dik-sthaḥ: situated in the northern direction
• udak-dik-sthaḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: udak (प्रातिपदिक; उत्तर) + diś (प्रातिपदिक) + stha (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुष (उदक्-दिशि स्थितः)

• svaḥ-siṃdhoḥ: of the heavenly river (Svah-sindhu)
• svaḥ-siṃdhoḥ: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: svaḥ (प्रातिपदिक) + siṃdhu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वर्गस्य सिन्धुः)

• rodhasi: on the bank
• rodhasi: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: rodhas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• sthitaḥ: situated
• sthitaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: sthā (धातु) → sthita (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• vināyakaḥ: Vināyaka
• vināyakaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vināyaka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• asti: is
• asti: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: as (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• abhaya-daḥ: giver of fearlessness
• abhaya-daḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: abhaya (प्रातिपदिक) + da (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (अभयं ददाति)

• sarveṣām: of all
• sarveṣām: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• bhaya-nāśanaḥ: destroyer of fear
• bhaya-nāśanaḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: bhaya (प्रातिपदिक) + nāśana (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भयस्य नाशनः)

Speaker

Skanda

Characters & Entities

• Vakratuṇḍa
• Vināyaka
• Svarganadī (svaḥsiṃdhu)
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Approaching Vināyaka in Kāśī is taught as a path to abhaya—fearlessness—by dissolving the root of fear through divine guardianship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A northern Vināyaka site situated on the bank of the ‘svaḥsiṃdhu’ (a celestial/holy river referenced in the text).

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual steps are stated; the verse highlights the deity’s location and fruit—abhaya (fearlessness).