Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100

कूणिताक्षात्तथैशान्यां चतुर्दंतो विनायकः । तस्य दर्शनमात्रेण विघ्नसंघः क्षयेत्स्वयम्

kūṇitākṣāttathaiśānyāṃ caturdaṃto vināyakaḥ | tasya darśanamātreṇa vighnasaṃghaḥ kṣayetsvayam

Demikian pula, di timur laut dari Kūṇitākṣa ada Vināyaka Caturdanta; dengan sekadar memandang-Nya, seluruh kumpulan rintangan lenyap dengan sendirinya.

कूणिताक्षात्from Kūṇitākṣa
कूणिताक्षात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकूणित-अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; बहुव्रीहिः (कूणिते अक्षिणी यस्य/यत्र) स्थान/देवविशेष-सूचक; ‘from Kūṇitākṣa (place/deity)’
तथाalso; likewise
तथा:
Modifier (Avyaya/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनुक्रमवाचक-अव्यय (adverb: ‘also/likewise’)
ईशान्यांin the north-east (quarter)
ईशान्यां:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootईशानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; दिशिवाचक (north-east)
चतुर्दन्तःfour-tusked
चतुर्दन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर्-दन्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः (चत्वारः दन्ताः यस्य)
विनायकःVināyaka
विनायकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
दर्शनमात्रेणby mere sight (of him)
दर्शनमात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदर्शन-मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (दर्शनस्य मात्रम् = mere seeing)
विघ्नसंघःthe multitude of obstacles
विघ्नसंघः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न-संघ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (विघ्नानां संघः)
क्षयेत्may perish; should be destroyed
क्षयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षि (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
स्वयम्by itself
स्वयम्:
Modifier (Avyaya/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वतन्त्रवाचक-अव्यय (reflexive adverb: ‘by itself’)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Caturdanta Vināyaka (NE of Kūṇitākṣa)

Type: kshetra

Scene: Caturdanta Vināyaka shrine; as a pilgrim beholds the deity, dark cloud-like ‘vighnas’ dissipate around them, symbolizing effortless obstacle removal.

K
Kūṇitākṣa
C
Caturdanta Vināyaka
Ī
Īśāna (northeast direction)

FAQs

Darśana of Vināyaka in Kāśī is itself a purifying act—divine presence dissolves obstacles without strain when approached with faith.

A northeast Kāśī station of Caturdanta Vināyaka, located relative to Kūṇitākṣa within the city’s sacred layout.

Darśana (seeing/visiting) is highlighted as sufficient for removal of obstacles; no further ritual is specified.