Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 80

कृतकृत्यमिवात्मानं ततो मत्वा स विघ्नजित् । विधाय बहुधात्मानं काश्यां स्थितिमवाप च

kṛtakṛtyamivātmānaṃ tato matvā sa vighnajit | vidhāya bahudhātmānaṃ kāśyāṃ sthitimavāpa ca

Kemudian Vighnajit menganggap dirinya telah menuntaskan maksudnya. Ia menampakkan diri dalam banyak wujud dan menetap mengambil kedudukan abadi di Kāśī.

कृतकृत्यम्one whose duty is accomplished
कृतकृत्यम्:
Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातु, क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (कृतं कृत्यं यस्य/यथा)
इवas if, like
इव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमार्थक-निपातः (comparative particle)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनन्तरार्थक/हेतुवाचक-अव्ययम् (then/thereupon)
मत्वाhaving thought/considered
मत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootमन् (धातु) + क्त्वा → मत्वा (अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund); पूर्वक्रिया
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
विघ्नजित्the conqueror of obstacles (Gaṇeśa)
विघ्नजित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक) + जित् (जि-धातु, क्विप्/कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (विघ्नान् जयति इति)
विधायhaving arranged/created
विधाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि + धा (धातु) + ल्यप् → विधाय (अव्यय)
Formल्यपन्त-अव्ययम् (gerund); पूर्वक्रिया
बहुधाin many forms/ways
बहुधा:
Adhikarana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकार/संख्यावाचक-अव्ययम् (in many ways)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
काश्याम्in Kāśī (Vārāṇasī)
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
स्थितिम्abode, state, station
स्थितिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अवापobtained, attained
अवाप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः

Narrator (Skanda, in Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (frame)

Scene: Vighnajit stands at a Kāśī crossroads and multiplies into many identical forms spreading through lanes, ghats, and palace corridors, as if occupying the city’s very breath.

V
Vighnajit
K
Kāśī

FAQs

Kāśī is portrayed as a divinely inhabited realm where sacred powers establish enduring presence for the world’s welfare.

Kāśī (Vārāṇasī) itself is foregrounded as the holy locus.

None directly; it explains the theological basis for Kāśī’s sanctity—divine residence.